Home
Programashon
Notisia
Bon dia, Boneiru
Hitnan di siman
Tokante Bon FM
Aktividat
Links
 


Motosiklista ta perde su bida

Djaluna anochi algu promé ku sinku pa diesun shofùr di un bròmer, Theodorus Danilo Charlon Regalis, nase 6 di mart 1976 na Boneiru, a pèrdè su bida despues di pèrdè kontròl i kai for di un bròmer. E aksidente aki a tuma lugá den Kaya Rosaura.
Informe di bosero polisial ta bisa ku na yegada di patruya nan a haña e hòmber abou na suela i e no tabata reakshoná. E víktima a fayesé na e sitio di aksidente mes. Un dòkter a akudí na e sitio i konstatá morto di e hòmber.
Segun investigashon preliminar e víktima tabata kore iresponsabel ku e konsekuensia ku ela pèrdè kontròl i kai for di e vehíkulo. Departamentu di tráfiko ta investigando e kaso.

 

 

 

Parlamentu di Antia a bai di akuerdo ku e kambionan ku mester tuma luga den statüt
Ku 17 voto na fabor i 4 voto kontra parlamentu di Antia a bai di akuerdo ku e kambionan ku mester tuma luga den statüt pa Korsou i Sint Maarten por bira paisnan outonomo den reino.
Despues di un reunion publiko ku a kuminsa djabierne mainta 9or i a finalisa den kareda di mitar di shete anochi, parlamentu di Antia finalmente a aproba ku e mayoria nesesario di dos tersera parti e kambionan ku mester tuma luga den statüt pa Korsou i Sint Maarten por bira paisnan otonomo den reino. Un mayoria di dos-tersera parti tabata nesesario pa motibu ku ta trata aki di statüt, ku ta e lei mas haltu den reino. E miembronan di parlamentu ku a vota kontra tabata Lia Willems-Martina i Helmin Wiels di Korsou, Reginald Zaandam di Sint Eustatius i Robby Beukenboom.
Pronto parlamento di Aruba tambe lo studia e proposishon. Esaki ta nesesario komo ku representantenan di pueblo di tur partner di Reino ulandes - Hulanda, Antia i Aruba - tin ku duna un deklarashon, sea pro òf kontra di modifikashonnan di Statüt.

 

 

 

Komishon mantenshon di naturalesa preokupa pa parke marino
E komishon di mantenshon di Naturalesa Boneiru a saka pa promé biaha un relato anual. E komishon aki ta esun ku ta sigui e anterior komishon di ambiente marino. Na aña 2009 e komishon a manda 57 konseho pa Kolegio Ehekutivo. E relato anual ta duna un bista di e trabou ku a wòrdu konsehá dor di e komishon. Banda di esaki e komishon a hasi un evaluashon di e desaroyonan di e maneho den e relato anual.
Dor di drentamentu na vigor di e Ordenansa di Maneho pa Naturalesa Boneiru na Òktober 2008, e komishon anterior di ambiente marino a pasa pa Komishon Maneho di Naturalesa Boneiru. E komishon ta konsehá Gobièrnu enkuanto protekshon i mantenshon di naturalesa.
For di e relato anual di aña 2009 a resultá ku e komishon a traha 57 konseho pa Kolegio ehekutivo. Ta trata aki di 50 konseho positivo i 7 konseho ku a wòrdu rechasá. Gobièrnu a sigui e konsehonan ku eksepshon di tres kaso di kua e status no ta kla.
E komishon a konsehá den e relato anual enkuanto e moratorium riba kompanianan di buseo. E moratorium aki ta eksistí for di komienso di añanan nobenta, pero no tabata regla huridikamente. Aktualmente esaki a wòrdu stipulá segun lei. Gobièrnu di Boneiru riba konseho di e komishon a hala pèrmitnan aden di kompanianan di buseo ku no ta aktivo mas.
Ta stipulá segun lei ku no ta permití kompanianan di buseo pa tin un òf mas filial.
Apesar ku Boneiru ta kontentu ku presensia di refnan mas bunita den área di Caribe, tòg un gran parti di esakinan ta wòrdu menasa dor di intervenshon humano. Den e relato di 2009 a hasi investigashonnan riba kantidat di piska i e sistemanan ekológiko den e parke supmarino. Un desaroyo preokupante ta siñalnan di subida di piskamentu di mas riba piskánan ku ta biba riba ref. E kantidat di piskánan riba e refnan di koral a kambia drástikamente.
E kantidat di bèrs a baha drástikamente, konsekuensia di esaki ta ku tin muchu ménos piska adulto riba refnan di Boneiru. Esaki ta konta pa krefnan tambe. Tambe e populashon di piska kòrá a baha. Tribonnan ta ménos visibel. Esaki ta un fenómeno di piskamentu di mas riba ref.
Na aña 2009 a tuma nota pa promé biaha di e lionfish den parke supmarino. E aparishon di e lionfish ta forma un menasa nobo pa e kantidat di piska. Stinapa Boneiru tabata prepará pa esaki i por a hasi uso inmediato su plan di akshon. Mientrastantu ku nan a kue mas di shent’i sinkuenta lionsfish kaba riba refnan lokal di Boneiru.
Den e último dies añanan aki, sr. R. Steneck un sientífiko merikano, den koperashon ku Bonaire National Marine Park a hasi vários investigashon riba e salú di koralnan di ref. For di e investigashon aki a sali ku gran kantidat di funshon nan importante i fundamental ekológiko ta bayendo atras. E funshon nan aki ta duna un bista di e kapasidat di resistensha di e ref.
Asina bo por mira un subida di macroalgen, un bahada di komementu di piskánan di koral, bahada di koralnan yòn i un bahada di un kantidat di piska yagdó i gutu.
Subida di lima i bahada di koralnan yòn ta preokupante dor ku den sierto region manera aki, koral nan di ref a muri. Gutu ta e komedónan di lima mas importante. E bahada di e piskánan yagdó ta un señal malu dor ku piskánan yagdó ta esnan promé riba lista di e sirkulo di nutrishon.
Na momentu ku e piskánan yagdó bira ménos ta nifiká ku ta bayendo ménos bon ku e sistema ekológiko.
Sientífikonan a sugerí pa mas pronto ku ta posibel pa purifiká e awa di berpùt dor ku e awa di berpùt ta oumentá e kresementu di lima den awa.
Tambe tabata tin diskushonnan riba posibel protekshon di e piskánan gutu.
E menasanan mas prinsipal riba e nivel lokal ta: konstrukshon kant’i kosta, ekseso di fertilisashon i sedimentashon. Ekseso di fertilisashon ta e konsekuensia di deshasí di awa di berpùt. Sedimentashon ta wòrdu kousa dor di eroshon. E último problema aki, awa di yobe i eroshon di bientu komo konsekuensia di rosamentu i kapmentu di palu den pasado, sigui pa komementu haragan di kabritu i buriku i intervenshon di hende, ainda no ta haña sufisiente atenshon sosial ni gubernamental.
Manehamentu di konstrukshon na kosta por wòrdu logra ku e Plan di Desaroyo Teritorial Boneiru.

 

 

 

Wounded Warriors bek na Boneiru
Pa di 5 aña konsekutivo e Wounded Warriors ta na Boneiru. Ta trata aki di un programa Merikano pa yuda soldanan ku a keda herida. Un di e partinan di e proyekto aki ta e oportunidat pa e soldanan sambuya aki na Boneiru.
Djarason anochi e soldanan i nan famianan tabata di bishita na kas di gezaghebber Glenn Thode. Gezaghebber Thode na e okashon aki a yama e soldanan bon bini na su kas. Den su diskurso gezaghebber Thode a bisa ku e soldanan a bai pa defende balornan ku nos ta pone na base di nos komunidatnan, i ku e programa aki por hasi algu bek pa e soldanan.
Direktor di TCB, Ronella Tjin Asjoe, na e okashona aki a bisa ku pa TCB huntu ku partnernan ta un plaser pa tin e Wounded Warriors na Boneiru pa di 5 aña konsekutivo, i e echo ku ta organisando e trip aki pa di 5 aña konsikutivo ta mustra ku tur hende aki na Boneiru ta kla pa yuda i ku e soldanan tin un luga spesial den nos komunidat.

Gezaghebber Thode i famia huntu ku diputado Nicolaas i señora Tjin Asjoe a hasi entrega tambe di medaya di brons di e programa di Bonaire Ambassadors na e 7 soldanan (foto).

 

 

Traspaso red di WEB pa planta di diesel di Ecopower
Manera a wòrdu planeá WEB a perkurá djaweps den kurso di dia pa konektá e grid di WEB riba e planta di diesel di Ecopower. Ku esaki e tèst di 7 dia lo mester demonstrá e grado di konfiabilidat di e operashon di e planta nobo aki. E trabounan pa a logra e transishon aki a kana bon manera a wòrdu planeá. Durante e último simannan aki diferente preparashon a wòrdu hasi konhuntamente ku Aggreko, Ecopower, e kompania di KEMA i e staf di WEB pa asina eliminá sierto rísikonan imprevisto mas tantu ku ta posibel .
Djaweps mèrdia alrededor di 11:09 di mainta e promé konekshon entre e planta di Ecopower i WEB a tuma lugá. Despues di esaki a siguí ku e trabounan pa saka e mashinnan di Aggreko na e planta di Hato i Trans World Radio for di servisio den un forma strukturá. Na e momento aki WEB ta sigui monitor e situashon hopi djaserka pa asina hasi sierto regulashon ku ta nesesario pa garantisá e kalidat di entrega di koriente.
WEB di su parti kier a felisitá su staf i personal ku a dediká nan mes imensamente na e proyekto históriko aki durante e último lunanan . E forma profeshonal kon e proseso a wòrdu ehekutá meresé sin duda tur klase di elogio pa esnan ku a dediká nan mes na e proyekto atraves di e último lunanan.

 

 

 

Erik Adang a huramenta komo hues nobo
Resientemente a huramentá komo hues nobo mr. Erik Johannes Cornelis Adang. E huramentashon aki a tuma lugá den ofisina di Gezaghebber Glenn Thode.
Sr. mr. Adang a primintí di ehersé su trabou manera lei ta stipulá i ku tur sekresia. Na final di e huramentashon gezaghebber a deseá Adang tur klase di éksito den su funshon komo Hues.

 

 

 

FCB ta urgi su klientenan pa firma kontrato di hür nobo
Gerensia di Fundashon Cas Boneriano (FCB) kier urgi su klientenan, pues personanan ku ta hür un kas di pueblo, pa firma nan kontrato di hür nobo mas pronto posibel. Keda sin firma e kontrato aki, kontrali na loke tin hende ta pensa, no ta nifiká ku nan lo no tin ku paga e tarifa nobo di hür ku FCB a kalkulá, basá riba entrada di su klientenan. Te ku djamars 183 di e masoménos 430 personanan ku ta hür un kas di pueblo serka FCB a firma e kontrato nobo ku tur kliente a haña. Esaki ta representá 43% di e total.
Na 2007 FCB a hasi un investigashon òf sondeo den seno di su klientenan pa mira kon lo por a ahustá preis di e kas ku nan ta hür na nan situashon i entrada. Teniendo kuenta ku diferente kambio ku por a presentá durante último añanan, manera matrimonio, divorsio, kambio di partner, famia a krese, yu ta kuminsá traha, kambio di trabou, etc, FCB a manda un karta pa su klientenan na kuminsamentu di febrüari último, pa asina aktualisá e informashon aki.
Huntu ku e karta ku a manda pa klientenan na febrüari, FCB a pone tambe un formulario komo anekso ku e kliente, pues e hürdó, mester a yena i despues entregá ku su datonan korekto. A avisá e klientenan den e karta aki ku un trahadó di e sekshon di Asuntonan pa kas di FCB lo pasa buska e formulario despues. Tambe a pidi nan pa pone e komprobantenan nesesario huntu ku e formulario, manera último slep di salario, ònderstant òf penshun.
Den e karta na februari ey FCB a partisipá su klientenan, pa medio di un karta ofisial, ku lo a bai adaptá e preisnan di hür di kas, entrante yüni 2010, a base di entradanan ku tin den kas. FCB semper a mustra ku naturalmente lo tene kuenta ku e preisnan ku komishon di hür a stipulá pa e kasnan di FCB i lo mantené tambe su mes na esaki.
Un otro punto di kua FCB a informá su klientenan den e karta di 3 di febrüari último ta ku lo kobra tur hürdó 5% di OB na momentu ku adaptá e preis di hür, konforme artíkulonan 1 i 2 di LOB (Landsverordening omzetbelasting 1999).
Despues ku a verzamel e datosnan di e hürdónan pa medio di e formulario di investigashon, FCB a manda un karta pa tur hürdo ku e preis di hür adapta i a pidi e hürdó pa pasa na ofisina di FCB pa firma e kontrato di hür nobo. Pues lamentablemente tiki kliente a reakshoná i akudí pa firma e kontrato di hür.
Te ku djamars último ménos ku mitar di e klientenan di FCB a pasa firma, pa ta eksakto 43%, igual na 183 persona. Na tur 430 persona mester pasa firma. Na un sierto momentu, mirando ku klientenan di FCB no tabata akudí na su ofisina pa firma e kontrato di hür nobo, FCB a disidí di manda e kontrato via pòst pa e klientenan, urgiendo nan pa firma. No opstante esaki pues tin ainda mas ku mitar kliente ku no a firma.
Gerensia di FCB ta lamentá e situashon aki, sigur teniendo kuenta ku aparentemente tin kliente ta kere ku si nan no firma e kontrato riba mesa, lo no ahustá, eventualmente subi, nan preis di hür di kas. Esaki ta un pensamentu eróneo, pasobra kon ku bai bini ta ahustá e preisnan. Ahuste di e tarifanan aki simplemente ta den kuadro di maneho di FCB.
Loke sí lo sosodé ta, dado kaso un kliente keda sin firma e kontrato nobo, ku e oumento inkluyendo tambe OB, lo akumulá den un retraso di pago pa e kliente. Pues despues di tempu nan mester bai paga e diferensia tòg, loke ta hink’é den un situashon mas fastioso.

 

 

 

Diputado Oleana ta desea henter komunidat un aña eskolar eksitoso
Na inisio di aña eskolar 2010/2011 diputado di enseñansa, Nolly Oleana, tabatin su mensahe, kaminda ku e diputado a mustra ku tur hende den un komunidat ta responsabel pa yuda eduka un ser humano.
Click aki pa skucha deklarashon di diputado Oleana.

 

 

 

150 persona a inskribi pa Training Turismo Krusero
Último lunanan aki Ofisina di Turismo di Boneiru ta trahando duru pa realisá un training intensivo pa tur persona ku ta traha direkto òf indirektamente ku e industria di turismo krusero i ku a inskribí pa e training aki. Meta ta pa halsa kalidat di nos servisio, i lógikamente di nos produkto turístiko. Ta bon pa menshoná ku tabatin hopi interes i demanda for di e sektor pa e training aki ku lo tuma lugá djamars 10 di ougùstùs na Plaza Resort Bonaire den e sala di konferensiá yama Cacique. De fakto na es momentonan aki a yega e limite kaba pa loke ta trata inskripshon, kontando ku un total di 150 partisipante.
Finalmente TCB ta rekordá ku banda di e training lo kombiná e dia aki ku e reunion general di tur aña pa por evaluá konhuntamente ku ofisina di turismo i partnernan e temporada krusero tras di lomba, i trese punto di mehorashon pa ku e organisashon dilanti.

 

 

 

Komishon lokal di AIDS a organisa workshop
Resientemente a tuma lugá un tayer riba e tópiko Prevenshon di Aids ku a konta ku partisipashon di tur gremio den sektor di salubridat. Gobièrnu di Boneiru pa medio di diputado enkargá ku salubridat públiko Marugia Janga ta mira e nesesidat pa traha riba prevenshon, tratamentu, guia i kuido. Pa e motibu aki mes a bai di akuerdo pa desaroyá un plan Stratégiko Nashonal di HIV. Esaki relashoná ku e proyekto “Fortalesé e integrashon di respòns regional di HIV/AIDS”.
Durante di e tayer aki a hasi un análisis pa haña un bista di e respòns dor di e diferente sektornan den nos komunidat ora nos ta papia di prevenshon, ayudo i tratamentu di HIV/AIDS i Malesanan Transmití Seksualmente (MTS) na Boneiru.
E plan stratégiko nobo 2010-2015 pa Boneiru ta basá riba evidensia di prioridat, kompaña ku kostonan pa implementashon di ophetivonan. E plan aki mester archivá pasado i informashonnan di loke no a wòrdu logra i ku ta prioridatnan ku mester wòrdu ehekutá. Den e proseso aki mester wòrdu identifiká na momento di balotashon di e situashon eksistente.
Meta di e enkuentronan aki tabata pa e Komishon di Aids ku kooperashon di PAHO HIV Caribbean Office (PHCO) bini dentro di un tèrmino korto ku Plan Stratégiko Nashonal 2010-2015 pa Boneiru ku resultado di e situashon ku a wòrdu analisá.
Pa yega na e plan aki tabata nesesario pa trese gobièrnu, huntu ku vários sektor den nos komunidat huntu pa wòrdu enbolbí den e programa stipulá.
E ophetivo ta pa un partisipashon di tur sektor i pa presentá e resultado i respòns di e situashon di HIV na Boneiru.
Gobièrnu kier halsa e konosementu di kiko e proseso di desaroyá un plan stratégiko konhuntamente ta, ku kooperashon di vários sektor di den nos komunidat i espesialmente e grupo di rísiko ku ta kore riesgo di wòrdu infektá ku HIV.

 

 

 

Punto di salida pa ora di traspaso pa Ulanda ta ku tin garantia di trabou pa tur hende ku ta den servisio awor aki
Siman pasá Regionaal Service Center (RSC) a manda un karta di kolokashon pa tur kolaboradó ku lo bai tuma di Teritorio Insular di Boneiru despues di 10 di òktober.
E karta a trese pregunta i prekupashon serka entre otro brantwer. Esaki tabata motibu pa RSC manda un karta komplementario pa tur kolaboradó nobo djabièrnè pasá. Den esaki RSC ta aklará ku e posishon hurídiko di e trahadó na momentu di traspaso, 10 di òktober, ta determinante pa pas den e organisashon di RSC.
Den e karta di siman pasá, RSC ta basa su mes, segun palabrashon, riba informashon ku ta mas resien disponibel. Esei tabata mei 2010. Den algun kaso ainda ta trahando riba un trayekto di reevaluashon di funshon pa medio di Teritorio Insular, dunadó di trabou aktual, pa kual motibu e posishon hurídiko di e kolaboradónan konserní lo kambia. RSC ya a palabrá anteriormente ku sindikatonan ku e lo tuma e kambionan aki, basta ku formalisá nan promé ku 10 di òktober. Si trahadónan duna RSC e informashon aki, lo prosesá esaki den e kolokashon definitivo. E palabrashon aki ta konta tambe pa e kolaboradónan ku RSC ta tuma di e Teritorionan Insular di Sint Eustatius i Saba i di pais Antianan Ulandes.
Tokante ferlòf atkerí durante 2010 serka e dunadó di trabou anterior, RSC ta informá ku por pasa ku esaki pa RSC. Ta trata di ferlòf regular atkerí. E informashon aki mester ta parti si di e fail di personal ku RSC ta risibí.
Riba 10-10-10 pais Antianan Ulandes ta stòp di eksistí komo konsekuensia di kambionan di struktura estatal dentro di Reino. Ulanda ta tuma tareanan di Antianan Ulandes. No solamente tareanan di maneho, pero tambe tareanan ehekutivo manera di polis i duana.
Esaki ta nifiká ku Gobièrnu di Reino Ulandes ta bira e dunadó di trabou nobo di tur esnan ku ta ehekutá e tareanan aki. Punto di salida pa ora di traspaso pa Ulanda ta ku tin garantia di trabou pa tur hende ku ta den servisio awor aki di Antianan Ulandes i di Teritorionan Insular, ku ta pasa pa RSC.

 

 

 

Jan Rooijakker ta e hefe nobo di Kuerpo Polisial di Boneiru.
Jan Rooijakker a huramentá djaweps mainta banda di diesun’or dilanti warda di polis Kralendijk i pa e motibu aki e ta ofisialmente na kabes di Kuerpo di Boneiru pa un periodo di tres aña.
Durante e seremonia aki tabatin diferente mandatarionan presente. Despues di e seremonia ofisial tur hende presente a felisitá e hefe nobo i dese’é éksito den su funshon nobo.
Jan Rooijakker a huramentá den presensia di minister di Hustisia di Antia, Gezaghebber di teritorio insular di Boneiru i Fiskal di Ministerio Públiko na Boneiru. Alto inspektor Look a lesa e prosèsverbal.
(Click aki pa skucha diskurso di Jan Rooijakker)

 

 

 

Dentro di poko lo inisiá ku trabounan di renobashon di pista di
aterisahe na aeropuerto

Minister Eurlings di Tráfiko i Maneho di Estado di Awa Públiko (Verkeer en Waterstaat) djaluna a duna e siñal di inisio pa renobashon di e pista di
aterisahe na Aeropuerto Flamingo.
Esaki ta un paso importante pa e aeropuerto di Boneiru. Realisashon di e
renobashon ta un koperashon entre Teritorio Insular di Boneiru i Gobièrnu di Reino Hulandes i ta keda finansiá dor di gobièrnu Hulandes via di e Ministerio Verkeer en Waterstaat.
E señal di inisio a tuma lugá riba pista di aterisahe di aeropuerto kaminda ku di un manera simbóliko Minister Eurlings a entregá un skòp na direktor di Bonaire Holding Maatschappij, George Soliana.
E pista di aterisahe na aeropuerto ta den mal estado, esaki a sali na kla for di un raport ku a keda trahá pa Netherlands Airport Consulants (NACO). No ta promé biaha ku ta hasi trabou di renobashon riba e pista.
E parti di destaho públiko ta inisiá awor i na komienso di otro aña lo kuminsá ku ehekushon di e renobashon. E trabounan di renobashon lo tuma mas o menos 111 dia, pero aeropuerto lo no sera durante e periodo aki pasobra esaki lo tin konsekuensia negativo pa nos turismo i e
habitantenan di Boneiru.
Durante e último sinko dékadanan Aeropuerto Flamingo a krese for di aeropuerto chikitu ku un pista di aterisahe di 1430 meter pa un aeropuerto grandi i moderno ku un pista di aterisahe di 2880 meter.
Durante di su bishita na Boneiru, Minister Eurlings a hiba kombersashon ku entre otro Kolegio Ehekutivo i e kompanianan di transporte Rocargo i Don Andres.

 

 

 

Reorganisashon i plan di akshon pa SGB entrante 1 di ougùstùs 2010
Mester di un rekuperashon profundo pa subi kalidat di enseñansa na SGB. Esei ta nifiká ku den e aña eskolar benidero (ougùstùs 2010 – yüli 2011) lo tin un reorganisashon drástiko. Ademas skol lo tuma medida pa mehorá e enseñansa mes tambe drástikamente. Bahada di prestashon di alumnonan ta indiká klaramente, ku mas pronto ku ta posibel SGB mester implementá e diferente kambionan. E porsentahe abou di graduadonan e aña aki ta hasi e situashon mas alarmante. Un plan ambisioso mester sòru pa den e aña benidero SGB demonstrá un adelanto den diferente aspekto. A diskutí e plan akí ku e personal kompletu dia 2 di yüli último.
Tur e diferente partinan di SGB lo yega na turno i ta spera hopi di henter e personal. Tur hende mester kontribuí di nan banda na e diferente kambionan ku ta bai tuma lugá. Den e kaso akí ta pensa den grandi òf riba eskala chikí. E aña benidero mester traha un edifisio nobo pa HAVO/VWO. Un otro ehèmpel ta pa formulá i ehekutá un sistema kompletu pa deskripshon di funshon. Kuminsá na tempu, tur dia i tur lès tambe ta un parti, meskos ku e kontròl riba esaki.
No ta apresiá slòf di laman ni un skùr den jeans maske kon moderno esakinan ta. E maneho di skol lo bira mas severo. Mas ku tabata e kaso den pasado, lo atendé mayornan riba nan responsabilidat.
Den e aña ku a pasa ya a tuma algun medida físiko, manera e konstrukshon di algun edifisio i e repartishon den e 4 unidatnan (Junior College, Vsbo, Havo/Vwo i Sbo). Na Sporthal Kaya Amsterdam tin un bòrchi ta anunsiá e konstrukshon di e edifsio nobo pa Havo/Vwo. E medidanan bisto aki ta prueba di un akshon interno pa mehorá kalidat; un akshon ku ta bai hopi mas leu. Entre tantu tin hopi kos ku a sosodé tras di kortina. Tim di maneho a haña treinen, a deliñá strukturanan, tin un plan di komunikashon i na luna di ougùstùs lo bin un hunta di partisipashon di personal.
E promé mitar di aña ta den lus di implementashon di e kambionan. E diferente mènedjernan di unidat lo mester tin di aber ku desaroyo di kuríkulo. Tambe lo bai tin hopi atenshon pa formashon di personal.

E kantidat di alumnonan ku ta pasa nan eksamen den e promé tempu ku éksito (kemen ku no mester hasi hèrèksamen) mester subi ku 25 porshento. Pa Vsbo esaki ta nifiká por ehèmpel, un subida di 43 - pa 68 porshento.
Aktualmente e alumnonan den e promé dos añanan ta presta ménos ku nan kompañeronan di mesun edat na Hulanda. E retraso akí mester bira ménos.
Alumnonan ku no ta presta na e nivel ku nan ta, lo pasa mas lihé pa un otro nivel (por ehèmpel di TKL pa PKL).
Lo sigui desaroyo individual di e alumno i su prestashon a base di e asina yamá ‘VAS-toetsen’. Aki tambe e resultado mester drecha.
Dosentenan no por hasi magia. Bon kondishon di trabou i – di enseñansa lo determiná pa un parti e éksito di nan alumnonan. Esei ta nifiká por ehèmpel edifisionan nobo i mas mihó, kompletamente ekipá i ku medionan di instrukshon moderno.
Gobièrnu a duna prioridat na desaroyo di SGB. Lo tin hopi sèn disponibel. Esei ta nifiká, entre otro, ku pa yanüari 2011 e edifisio nobo di Havo/Vwo lo por tei.

Tur e partidonan – alumno, dosente, tim di maneho i otro personal – por indiká den enkuestanan periódiko kon nan ta eksperensiá e kambionan. Tambe nan por hasi menshon di adaptashonnan ku nan ta haña nesesario. Si tin mester di sosten den klas, por ehèmpel un asistente, maneho lo hasi esaki kaminda ta posibel.

E struktura nobo lo drenta na vigor 1 di ougùstùs 2010. Esaki ta nifiká kambio den funshonnan den maneho i den staf. Direktor general John van ‘t Hoff lo duna guia na e organisashon kompletu.
Direktamente bou di direktor general lo kai:
- sekshon di finansa i asuntunan di personal (inkluso atministrashon)
- sekshon di enseñansa (inkluso ‘zorgteam’) lo ta bou di maneho di direktor di enseñansa, Serapio Pop. Huntu ku e mènedjernan di e diferente unidatnan e ta forma e tim di maneho. Kada mènedjer ta responsabel pa su unidat, konsistiendo di kordinadónan, mèntòrnan, dosentenan i personal ku ta duna sosten.
Te ku awor tabata trata di un maneho di dos direktor. Tambe e tim di maneho tabata konsistí di tim di maneho, sekshon di staf i mènedjernan di unidat. Dor di lòs e diferente funshonnan for di otro SGB ta spera di por traha mas efisiente. Otro meta di e kambionan ta entre otro un struktura mas kla, trahamentu mas dirigí riba resultado i mas kalidat. Lo atendé e personal mas ku antes a base di su tareanan i responsabilidatnan.

 

 

 

368 kaso di aksidente registrá den 6 luna
Departamentu di tráfiko di polis a registrá un total di 368 kaso di dalmentu den e promé seis lunanan di 2010. Esaki ta un promedio di mas o ménos 2 dalmentu pa dia. Mayoria di e dalmentunan ta pa motibu ku shofùrnan no ta tene distansia di moda ku nan por para e vehíkulo na tempu.
Di tur e kasonan aki 92 tabata aksidente ku herido, di kual 90 leve i 2 pisa. E otro kasonan tabata trata chokenan ku solamente daño material. No tabatin ningun morto den tráfiko pa e mitar aña aki. En total tabatin 34 kaso di “dal kore bai”. Departamentu di tráfiko a logra solushoná 14 di e kasonan aki.
E lunanan ku tabatin mas dalmentu tabata den mart (65) i aprel (69). Riba Kaya Korona tabatin mas choke, un total di 39. Na di dos lugá, Bulevar Gobernador N. Debrot ku 20 i sigui pa Bulevar Julio A. Abraham ku 13. E krusadanan ku mas aksidente tabata Kaya Grandi/Kaya Carlos A. Nicolaas, Kaya Korona/Kaya Neerlandia i Kaya Papa Cornes/Hanchi Amboina. A registrá tres dalmentu na kada un.
Polis ta pidi tur persona pa tuma nota di leinan di tráfiko i tene nan mes na e reglanan aki pa un tráfiko mas sigur.

 

 

 

Por prolongá supervishon di e plan di enfoke di Kòrsou i Sint Maarten
Por prolongá supervishon di e plan di enfoke di Kòrsou i Sint Maarten kon largu ku ta nesesario, ta trata supervishon di e terenonan ku e paisnan nobo no ta keda kla kuné pa 10-10-10. Esei ta resultado di e enkuentro di grupo piloto polítiko na Kòrsou. Ku e desishon akí ta ehekutá moshon di parlamentario John Leerdam di PvdA kende a boga pa un prolongashon di e término di supervishon si esei ta nesesario. Senado hulandes a eksihí pa ehekutá e moshon sino nan lo no kier a kuminsá trata dia 6 di yüli e leinan di Reino ku ta presedé desmantelashon di Antia riba 10-10-10.
Pa Kòrsou i Sint Maarten tin plan di enfoke pa polis i prizòn. Pa Sint Maarten tin ademas plan pa atministrashon di poblashon, reshèrshi nashonal i imigrashon. Sekretario di estado Ank Bijleveld ta kere ku e palabrashonnan por sirbié pa gana senado hulandes pa nan kuminsá ku tratamentu di e leinan. Den e medida general di maneho di Reino (Algemene Maatregel van Rijksbestuur AMvRB) ku ta regla e plannan di enfoke, tin sufisiente garantia ku lo por yega di bèrdè na realisashon di e plannan.
Durante e konferensha final di mesa rondó di 9 di sèptember próksimo, lo wak tambe si Sint Maarten ta progresando sufisientemente riba terenonan manera planifikashon urbano i kontrolaria. Den e kaso ku tòg nan no ta funshonando bon, ta bai apliká e AMvRB riba e terenonan ei. No por konstatá esei awor ainda. Por bini maksimalmente ku tres plan di enfoke mas pa Sint Maarten, asina Bijleveld ta bisa. Esei ta nifiká ku e ora ei na tur Sint Maarten lo tin ocho plan di enfoke.
Bijleveld ta spera 'di kurason' ku senado hulandes lo vota dia 6 di yüli tokante e leinan di Reino tambe pasó e trayektoria pa logra 10-10-10 ta 'kritiko'. E sekretario di estado ta kere tambe ku e por kita duda serka e senadornan hulandes tokante státùs di konstitushon di pais Kòrsou. Sin konstitushon no por kambia Statüt pa regla desmantelashon di Antia i asina Korsou haña státùs di pais outónomo.
(Fuente: caribiana.nl)

 

 

 

Sekretario di Estado, diputado Janga i kwartiermaker a lansa plan pa sentro pa Hubentut i Famia
Sekretario di estado Ank Bijleveld-Schouten di Asuntunan interno i Relashonnan den Reino ta hasiendo un bishita na islanan ABC. Despues di a bishita Aruba, djarason e sekretario di estado tabata na Boneiru. Aki ela bishitá entre otro gezaghebber Glenn Thodé i diputado Jopie Abraham (Struktura Estatal).
Sekretario di Estado Bijleveld-Schouten tabata presente tambe na inisio di e plan pa e Sentro pa Hubentut i Famia na Boneiru. E sentro aki mester bira é sitio kaminda mayor i hubentut por bai pa tur pregunta tokante edukason i kresementu. Ofisina di konsulta pa yu (consultatiebureau) tambe lo bai establesé na e sentro aki.
Sekretario di Estado Bijleveld huntu ku Diputado Janga i Kwartiermaker Drewes, di un forma simbóliko a lansa e plan pa e sentro. Esaki a tuma luga den hardin di Bestuurscollege.
Click aki pa skucha diskurso di sekretario di estado Bijleveld.

 

 

 

Kambio di lei atmishon i ekspulshon BES asepta
Parlamento hulandes a aprobá djaweps 24 di yüni e proposishon di lei ku ta regla atmishon i ekspulshon di stranhero na Boneiru, Sint Eustatius, i Saba. A rechasá un moshon di parlamentario De Krom di VVD ku lo mester a evitá aseptashon di e lei ei.
Promé ku parlamento a bai di akuerdo ku e lei a vota tokante un moshon di parlamentario Paul de Krom di VVD. Ku e moshon akí VVD kier a wanta tratamentu di e proposishon di lei te ora entregá e lei di reino tokante tráfiko di persona i e lei di reino tokante visùm pa trata nan den parlamento hulandes.
Aseptashon di e moshon lo a nifiká ku 10-10-10, fecha stipulá pa desmantelashon di Antia, lo no por a sigui. Finalmente e moshon a haña sosten di PVV i SP so. Lo entregá e kambio di lei di atmishon i ekspulshon pa islanan BES awor na senado hulandes pa trat’é ei.
Minister plenipotensiario di Antia Marcel van der Plank tabata presente durante votamentu, el a hañ'é masha tenso. ‘Debí na e moshon di De Krom, Van Raak i Brinkman. Si lo a aseptá e moshon akí, lo nos no a logra e fecha di 10-10-10. Esei lo tabata masha fastioso mes.’
Apesar di esei tin masha preshon riba e fecha ku a fiha pa logra desmantelashon di Antia. Van der Plank:'Awor parlamento hulandes a trata tur e leinan importante. Ta toka turno na senado hulandes awor. Nan a aprobá kaba e promé pakete di leinan pa islanan BES, awor tin di trata ainda tres lei di BES i e leinan di konsenso di reino.'
No a aprobá dos moshon di parlamentario Hero Brinkman tambe djaweps 24 di yüni. Brinkman a entregá un moshon tokante detekshon di tur ilegal na islanan BES. Fuera di esei el a entregá un moshon stambe pa anulá e eksigensianan severo pa atmishon i residensia ku ta konta pa hulandes oropeo na islanan BES.

 

 

 

A presenta voorontwerp di un Ruimtelijk Ontwikkelingsplan
Pa promé biaha Boneiru tin su voorontwerp di un Ruimtelijk Ontwikkelingsplan (Plan di desaroyo teritorial Boneiru). Ta masha importante kon nos ta atendé ku nos teritorio pa loke ta futuro di Boneiru, kiko i na unda ta konstruí, i ki influensha esakinan tin pa e desaroyo di nos isla. Tambe tin komo meta pa fasilitá e desaroyo sosial ekonómiko di Boneiru duradero. Na aña 2008 a pasa un voorbereidingbesluit, kual ta un lei ku no por duna tereno nan den sierto áreanan.
A traha un voorontwerp di e Plan di Desaroyo Teritorial Boneiru (Ruimtelijk Ontwikkelingsplan ), esaki mester wòrdu akordá dor di Konseho Insular.
Gobièrnu lo bai organisá nochinan di informashon kaminda lo bai duna tur splikashon di e intenshon. Despues di esaki lo duna un luna di tempu pa públiko tin (inzage) tira un bista.
Lo tene despues di e un luna aki un asina yama hoorzitting kaminda lo por skucha tur hende ku ta haña nan derechinan neglishá. Na momentu ku kaba ku e hoorzitting lo reuní ku komishon sentral kaminda lo presentá e plan aki na komishon sentral i sigui pa wòrdu trata den Konseho Insular.
E plan tin un durashon di sinku aña i na aña 2015 esaki lo wòrdu evaluá si mester haña sierto kambio o adaptashon.
Aktualmente tin un foyeto na puntonan stratégiko kaminda públiko por haña informashon i dentro di poko e voorontwerp di e Plan di Desaroyo Teritorial Boneiru ta disponibel digital.

 

 

 

Gobiernu a firma proyekto akohida pa mucha
Diputado Marugia Janga na nòmber di Gobièrnu di Boneiru a firma un proyekto ku ta hiba e nomber Mehorashon di Kalidat di akohida di mucha Boneiru (Kwaliteitsverbetering Kinderopvang Bonaire ).
Esaki ta un proyekto ku ta wòrdu finansiá for di fondonan di Sociaal Economisch Initiatief (SEI) den kuadro di koperashon entre Hulanda i Boneiru.
Meta di e proyekto aki ta ku lo bai na introdusí eksigenshanan mínimo pa loke ta e kalidat pa akohida di mucha. Dor di e impulso finansiero aki un kantidat di krèsh na Boneiru den un tèrmino korto lo bai kumpli ku e eksigenshanan ku ta den e konsepto di e ordenansa di e akohida pa mucha. Tambe e tin komo meta engrandesé e posibilidatnan pa e hende muhé i muchanan partisipá pa medio di realisashon mas fleksibel di un akohida pa mucha.

 

 

 

Diputado Abraham a haña presentashon di investigashon di klima di invershon
Guy Cozijns di Cozijns Consultants a tene un presentashon tokante di un investigashon hasi riba e klima di invershon na Boneiru. E proyekto aki a keda finansiá dor di fondonan di SEI (Social Economisch Initiatief).
Na e enkuentro aki tabata presente diputado di Asuntunan Ekonómiko Jopie Abraham, i alabes diputado Abraham ta esun responsabel pa proyektonan SEI, Adely Jansen hefe servisio di finansa i kordinadó di SEI, Edsel Cecilia di DEZA i kontakto pa asuntunan ekonómiko pa Gobièrnu, Hans Opdeijn Kwartiermaker di RSC pa asuntunan ekonómiko.
Lokual a keda presentá pa Cozijn ta trabounan di algun luna di konsulta, enkuesta i entrevista ku diferente persona pa na final a presentá e resultadonan preliminar na diputado Abraham i tur presente.

E resultado a wòrdu repartí den 3 parti:
1 Areglo pa kompanianan establese nan mes
2. Maneho pa kompanianan ku kier establesé nan mes
3. den ki ambiente kompanianan ta ópera aki na Boneiru

Despues di a analisá e tres puntonan aki sr. Cozijn a bini ku diferente konklushon i rekomendashon. E konklushonnan ta entre otro riba tereno di maneho i areglo tambe riba trahamentu huntu i dunamentu di servisio i komunikashon i por último e parti di desaroyo general.
Huntu ku diputado e grupo presente a diskutí e diferente puntonan ku a bini dilanti. E konklushon i rekomendashonnan a redonda den diferente ideanan pa posibel proyektonan pa asina fortalesé e klima di invershon aun mas tantu. Posibel proyektonan ku a bini dilanti ta entre otro na un website ekonómiko di gobièrnu kaminda tur interesado por haña informashon aktualisá i alkaso, esaki pa fasilitá invershonistanan lokal i di eksterior pa por haña mas informashon. Alaves bo ta promové bon servisio i koperashon i transparensha dor di interkambiá konosementu i pensamentu ku otro. Tambe ta masha importante pa tur idea por haña refleho serka e pueblo kaminda pa medio di asina yama quick wins e mehorashonnan por wòrdu nota mas rápido posibel. Tambe a papia riba un asina yama one stop shop i tambe a papia pa sondiá posibilidat pa optimalisá kámara di komersio.

 

 

Lo bai amplia riba strategia di promoshon pa Boneiru
Diputado Anthony Nicolaas a sinta na mesa ku Roger Davids, Yasmin Perez i tambe direktor di ofisina di turismo Ronella Tjin A Sjoe Croes.
Roger Davids ta enkargá ku promoshon di Boneiru na Hulanda/Europa i ta di e kompania Basis Communicatie, mientras Yasmin Perez ta enkargá ku promoshon na Sur Amérika i ta di e kompania Flamingo Representaciones.
Meta di e enkuentro tabata pa sera konosí i eventualmente interkambiá di pensamentu i ideanan.
A hasi uso tambe di e oportunidat pa amplia riba strategia di promoshon, aktividatnan desplegá den e merkadonan te ku awor, planesnan pa aña 2011, retonanan den e merkadonan, profil di esnan ku ta atraé i ken ta bishita Boneiru.
Entre tantu e diputado a biaha pa New York pa asisti na reunionnan di Caribbean Tourism Organization (CTO), i tambe reuní ku esnan ku ta promoshona Boneiru na Merka, Adams Unlimited.

 

 

 

Komisario Kamp a entrega raportahe na Kolegio Ehekutivo
Komisario pa islanan BES, Henk Kamp a entrega na Kolegio Ehekutivo di Boneiru un asina yama voortgangsbericht. Esaki den kuadro di tur trabounan ku ministerionan hulandes ta desplegá na Boneiru.
E voortgangsbericht ta relashoná ku un raportahe “halverwege” ku komisario Kamp a entrega dia 1 di desèmber 2009 na Sekretario di Estado di asuntunan Interno i di relashonnan den Reino, Bijleveld-Schouten. Den e raportahe aki sr. Kamp a duna sra. Bijleveld un resúmen di e preparashonnan ku ta tumando lugá pa e islanan Boneiru, St. Eustatius i Saba pasa di ta islanan den un konstelashon Antiano pa forma parti direkto di Hulanda. Sekretario di Estado Bijleveld a presentá e raportahe aki na Parlamento Hulandes fin di aña pasa.
Den un raportahe fecha mei 2010, entre otro ta wòrdu menshoná ku Banko Sentral di Hulanda ta hibando kòmbersashonnan ku islanan BES enkuanto kambiamentu di sistemanan di pago elektróniko. Ku esaki pa dia 1 di yanüari 2011 tur kuentanan bankario por wòrdu adaptá sin ningun problema. Tambe Banko Sentral di Hulanda a laga traha un folder kaminda ta duna informashon na tur empresanan riba e islanan pa loke ta trata kambio di moneda di florin Antiano pa dollar i tur lokual e kambio aki ta enserá. Na Kolegio Ehekutivo nan a presentá un Dollar Monitor.
Mas aleu e reportahe ta menshoná ku diputado Marugia Janga huntu ku ministerio pa Hubentut di Famia a akordá ku e edifisio pega ku kèrki na Parke Wilhelmina despues di wòrdu renobá kompletamente lo bai alohá 4 servisio esta Sebiki, Stichting Bonairiaanse Jeugdzorg, Porta Habri i Ofisina di Konsulta.
Tambe Selibon huntu ku e servisio di naturalesa i medio ambiente ta trahando riba un sistema pa trata na deshasí di sushi ilegal i awa sushi.
Un ofisina na Kòrsou, MIC, a wòrdu aserka pa supervisá instalashon di un planta temporal di purifikashon di awa sushi. E destaho públiko ta wòrdu realisá pa e instalashon di un planta permanente di purifikashon den e próksimo luna. Finalisashon ta tuma lugá promé ku fin di e aña aki.
Kolegio Ehekutivo di Boneiru lo risibí tur luna un notifikashon di e progreso, entrega dor di Komisario pa BES Sr. Henk Kamp. Tur promé djarason di luna sr. Kamp lo evaluá esaki ku Kolegio Ehekutivo.

 

 

 

Sifra índise pa konsumidó a subi na febrüari ku 0,4% kompará ku desèmber
E sifra índise pa konsumidó na Boneiru a subi na luna di febrüari 2010 ku 0,4 porshento kompará ku desèmber 2009. Si kompará e periodo di último 12 luna te ku febrüari 2010, ta resultá ku preisnan a subi ku 2,7 porshento kompará ku e mes un periodo e aña promé. Esaki ta sali na kla for di datonan ku a ser publiká pa di Ofisina Sentral di Statistik.

Desaroyo di preis entre desèmber 2009 i febrüari 2010
Mayoria di e kategorianan di konsumo a subi den preis: Sigaria i bibida (+1,9%), Sobrá (+1,3%), Kuminda (+0,8%), Bibienda (+0,8%), Salubridat (+0,1%) i Transporte i komunikashon (+0,1%). E kategoria di konsumo Paña i sapatu (-1,2%) i Rekreashon, desaroyo i edukashon (-0,3%) a baha den preis, miéntras tantu e kategoria di konsumo Muebel, aparato- i artíkulonan doméstiko a keda stabil den preis.

Inflashon na tèrmino largu
E promedio di preis di último diesdos luna tabata na febrüari 2010 2,7 porshento mas haltu ku na febrüari 2009. E sifra aki segun CBS ta duna un bon indikashon di e desaroyo di inflashon riba término largu. E trènt di bahada di inflashon, ku a kuminsá na yüni 2009, ta kontinuá, pero ménos aselerá.