Continental
i Delta Airlines ta amplia kapasidat pa Boneiru
Tourism Corporation Bonaire kier kompartí un otro bon notisia
pa 2010. Continental i Delta Airlines ku ta kompanianan internashonalmente
rekonosé a disidí di amplia nan vuelo i of amplia e kantidat
di asientonan riba nan ruta pa Boneiru. E desishon aki ta pa por akapará
ku e demanda ku tin di turistanan pa bishita nos dushi isla for di e
merkado Merikano/Canades. Boneiru por konta ku lo siguiente durante
e proximo lunanan:
· Kuminsando Febrüari 12, 2010 te ku Aprel 2, 2010, Continental
lo agregá un segundo vuelo semanal riba djasabra pa Boneiru for
di Newark.
· Continental lo amplia su montante di vuelonan tambe for di
Houston, Texas ku un di tres vuelo riba Djaluna kuminsando Mart 7, 2010
te ku 29 di Mart, 2010.
· Delta tambe lo amplia e kantidat di asiento riba nan vuelo
pa medio di un avion mas grandi ku ta un 767 ku 262 asiento. Ku ta kasi
80 asiento extra! Kuminsando for di Febrüari 13 te ku Ougùstùs
14.
Ta bon pa menshoná ku Ofisina di Turismo ta sumamente kontentu
di por komuniká e kambionan aki. E merkado Merikano prinsipalmente
a konosé un bahada signifikante den 2009, esaki dor di eliminashon
di vuelonan di American Eagle kombiná ku reseshon global. Resultado
ta entre otro ku esaki ta afektá e resultado total di Boneiru
pa aña 2009, kual TCB ta proyektá lo ta rondó di
10% bahada den aña 2009, kompará ku aña 2008. Por
bisa ku e úniko rason pa e resultado aki ta debí na e
resultado di Merka, mirando ku otro merkadonan ya den 2009 a kuminsá
mustra resultadonan di bahada nan hopi leve.
Ku un bista positivo pa aña 2010, TCB lo sigui traha duru pa
asina sigui trese notisianan positivo e aña aki.
Gezaghebber a suspende
publikashon di lei di referendum
Gezaghebber di Teritorio Insular Boneiru ta anunsiá ku awe, dia
2 di febrüari 2010, a manda karta pa notifiká Gobernador
di Antianan Hulandes i Konseho Insular di Boneiru ku konforme artíkulo
98 di ERNA gezaghebber a suspendé publikashon di e dekreto insular
di referèndum di Boneiru 2010 ku Konseho Insular di Boneiru a
aprobá dia 29 di yanüari 2010. Supervishon haltu ta den
man di Gobernador di Antianan Hulandes.
Pedro
Atacho nombra komo informador
Relashoná ku formashon di un gabinete nobo, e siman aki Gobernador
di Antia Hulandes, mr. F.M.d.l.S. Goedgedrag, a konsultá vise
presidente di Hunta di Konseho, presidente di Staten, i lidernan polítiko
di e partidonan polítiko ku a haña un òf mas asiento
den Staten. A base di e konsehonan Gobernador a papia awe mainta ku
señor P.J. Atacho. Gobernador a pidi señor Atacho pa investigá
e posibilidat pa forma un gabinete nobo ku por konta ku un koperashon
fruktífero ku Staten. Den e kuadro ei a duna e siguiente enkargo
di informashon:
Den e lista di desishon di e Konsulta Polítiko entre gobièrnu
di Antia Hulandes, e gobièrnunan insular di e teritorionan insular
di Antia Hulandes i gobièrnu di Hulanda di dia 30 di sèptèmber
2009, a determiná ku lo realisá e status estatal nobo
di e teritorionan insular di Antia Hulandes pa dia 10 di òktober
2010. Saliendo for di e punto aki, e gabinete Antiano nobo ku ta bai
forma lo ta e último gabinete di e unidat estatal Antia Hulandes.
E base di sosten polítiko mester ta sufisiente pa realisá
e restrukturashonnan estatal deseá den e próksimo lunanan.
En bista di e palabrashonnan menshoná i komo e pais Antia Hulandes
de fakto ta un unidat gubernamental den likidashon, desmantelashon di
e pais i traspaso di e tarea i kompetensianan na e entidatnan nobo tin
prioridat. Ademas ta mas ku klaro ku gobièrnu mester keda kumpli
te final ku su obligashon di pèrkurá pa e siudadanonan
di Antia Hulandes. E último aña di Antia Hulandes lo mester
ta marká pa realisashon di asuntunan ku mester ta kla promé
ku likidashon di Antia Hulandes na interes di e siudadanonan i e entidatnan
nobo. Inisio di maneho nobo den e periodo interino no ta oportuno, a
ménos ku esei ta inevitabel i na interes di e siudadanonan.
Ta p’esei Gobernador di Antia Hulandes a pidi señor Atacho
pa den lus di e situashon deskribí ariba, eksplorá kua
ta e posibilidatnan a base di e resultado di elekshon pa forma un gabinete
ku por konta ku un koperashon fruktífero ku Staten i ku posiblemente
tin un base di sosten na tur e islanan di Antia Hulandes. Si e eksplorashon
aki ta indiká ku e posibilidatnan t’ei, señor Atacho
mas pronto posibel lo formulá un akuerdo limitá pa gobernashon,
un akuerdo di terminashon (beëindigingsakkoord, agreement of termination)
i lo sondia e posibilidat pa forma un gabinete (repartishon kartera)
ku ta dispuesto i kapas pa komprometé su mes na ehekushon di
un programa limitá di gobernashon (‘programa di terminashon’)
ku un maneho pa e próksimo periodo te dia 10 di òktober
ku ta enserá e siguiente prioridatnan:
- Guia e proseso di eliminashon di e entidat estatal Antia Hulandes
i konstrukshon di e entidatnan estatal nobo di Antia Hulandes, den konsulta
estrecho ku e teritorionan insular i e otro partnernan den Reino, den
kuadro di i konforme e palabrashonnan ku a hasi i ta hasi den e proseso
ku awor ta andando;
- Finalisá e trayektonan ku a kuminsá kaba i ku den kuadro
i na interes di e kambionan estatal mester ta realisá promé
ku eliminashon di e entidat estatal Antia Hulandes na fabor di e entidatnan
nobo i nan pueblonan;
- Perkurá pa e kuido kontinuo di bienestar di e pueblo di Antia
Hulandes te na e fecha di eliminashon di e entidat estatal Antia Hulandes.
Señor Atacho a aseptá e enkargo di informashon.
Gobernador a pidi señor Atacho pa e ofresé un reportahe
interino riba progreso di su aktividatnan di informashon pa mas tardá
dia 12 di febrüari 2010. Pa mas tardá dia 3 di mart 2010,
Gobernador ta spera un reportahe final di señor Atacho.
Dos revista
renombra ku publikashon grandi di Boneiru
Na aña 2009 e team di e revista Duiken di Hulanda a bishita Boneiru
un biaha mas despues di ya ta konosí ku Boneiru ya pa basta tempu.
Durante di nan bishita nan a pasa na diferente sitio pa bira mas konsiente
di kiko Boneiru ta para pe i sera konosí ku bunita proyektonan
i kosnan nobo ku e isla tin di ofresé. Un di e punto nan ku a
kapta nan atenshon, i ku ta kuadra ku lokual TCB kier a trese dilanti,
ta e dedikashon di Boneiru na nos naturalesa, i mui espeshal e atenshon
duna na nos turtuganan ku ta biba den nos laman.
Den kuadro di e desaroyonan pa ku esaki e revista a disidi di publika
un publikashon di 10 pagina ku un enfoke riba nos turtuganan na Boneiru
i e desaroyonan pa ku esaki.
E revista yamá “Villa d’Arte” tambe a mustra
su interes publikando un publikashon di varios página ku informashon
di nos dushi isla di Boneiru. E publikashon tin un enfoke riba e dos
islanan di Antias hulandes ku ta St.Maarten y Boneiru. E loke ku ta
hasi e publikashon aki diferente ta potretnan ku a wordu usa. Akinan
lesadonan di e revista por admira potretnan di nos mes hende lokal ku
ta forma parti di nos komunidat. E artikulo mes tambe a wordu skibi
komo un historia, kaminda e eskritor ta konta kon dushi su experensha
na Boneiru tabata.
Hòmber detené
despues di duna alarma di bòm den avion
Polis a detené djabièrnè algu promé ku diesdos’or
di mardugá na aeropuerto Flamingo un hòmber di inisial
G.J.F. di 50 aña pa menasa i dor ku ela duna un alarma di bòm.
Siendo den avion ku destino pa Hulanda e sospechoso tabata fuma i molestioso.
Personal di Mareshosé Real, riba órden di e piloto, a
baha e delinkuente for di avion. Bahando for di avion ela menshoná
ku tin un bòm abordo di e avion. E sospechoso a menshoná
ku e bòm tabata den su ekipahe di man. Personal di Mareshosé
Real a investigá e tas i maleta di e hòmber i no a haña
ningun bòm.
Polis a akudí na e sitio i detené e malechor. Na warda
di polis a enkarselá e sospechoso pa mas investigashon.
Djaluna
ta kuminsa ku konsultanan pa forma gabinete nobo
Relashoná ku elekshon ku a tuma lugá ayera, 22 di yanüari,
pa Parlamento di Antianan Hulandes, djaluna awor Gobernador di Antianan
Hulandes, mr. F.M.d.l.S. Goedgedrag, lo kuminsá ku su konsultanan
pa yega na formashon di un gabinete nobo.
E konsultanan ta tuma lugá djaluna, 25 di yanüari, te ku
djárason, 27 di yanüari 2010, ku Visepresidente di Konseho
Konsultivo, Presidente di Parlamento i e lidernan di tur partido polítiko
di e islanan di Antianan Hulandes ku, a base di resultado di elekshon
di 22 di yanüari, a saka un o mas asiento pa Parlamento.
UPB a
resulta ganador elekshon Staten 2010
Partido UPB a resulta e ganador di elekshon di Staten 2010. Tabatin
3 partido politiko ku a partisipa na e elekshon aki, ku tabata fuera
di UPB, Partido Demokrat i Lista pa Kambio.
Un kantidat di 9522 persona tabatin derecho di voto di kual 7735 a hasi
uso di nan derecho, i esaki ta 81% di e totalidat.
UPB a risibi un total di 3673 voto, PDB 2720 voto i LPK 1126 voto. Ku
e kantidat di votonan aki UPB a risibi 2 asiento mientras ku PDB a risibi
1 asiento.
Bopec,
BIA, Ecopower a haña permit di medioambiente
Riba proposishon di diputado di medio ambiente Nolly Oleanan Kolegio
Ehekutivo a disidí ku Bopec, Bonaire International Aiport (BIA),
e sentral nobo di energia na Karpata i e parke di e turbinanan di bientu
na Morotin mester di un pèrmit pa medio ambiente a base di e
ordenansa di estorbo ambiental.
E ministerio di maneho di medio ambiente (VROM) ta duna Gobièrnu
di Boneiru sosten na momentu di traha i kontrolá e pèrmitnan.
Kolegio Ehekutivo a stipulá lei i reglanan pa ku depósito
di kombustibel di mas ku 100 meter kúbiko pa aña, produsimentu
di energia ku kombustibel di zeta o ku turbinanan di bientu i eksplotashon
di aktividatnan na un aeropuerto ku tin di haber ku medio ambiente manera
indiká den ordenansa di estorbo ambiental.
E ordenansa di estorbo ambiental ta basá riba evitá i
limitá peliger, daño i estorbo dor di kompanianan. E kompania
indiká mester pidi un pèrmit di estorbo ambiental serka
Kolegio Ehekutivo. E Ministerio Hulandes di Maneho di Medio Ambiente
ta duna tantu e kompanianan komo Gobièrnu sosten na momentu di
traha e petishon i e pèrmit. Akinan ta tene kuenta ku e sirkumstansia
manera ta konta pa e kompanianan i nos isla.
Den koperashon ku munisipio di Breda, e sekshon di medio ambiente di
maneho di naturalesa d e servisio di Dienst Ruimtelijke en Ontwikkeling
en Beheer ta pa un tempu kaba poko poko introdusiendo e ordenansa di
estorbo ambiental. Asina tabata tin tambe un petishon di un pèrmit
di estorbo ambiental pa Selibon N.V. den proseso i ta for di sèptèmber
2009 regla pa medio ambiente ta na vigor loke ta enserá garashinan
di outo.
Garashinan a haña mitar aña pa adaptá nan maneho
di nan kompania. Tambe ta trahando riba reglanan pa medio ambiente pa
wasserette Caribbean Laundry, Curoil i tur pòmpstashon.
Tur esaki ta pa kuida nos medio ambiente i bini ku leinan pa protehá
esaki. Mas aleu den e lei aki ta bon deskribí kon tin ku atendé
ku sushi di e kompanianan menshoná.
Boneiru ta domina e Scuba Diving
“ Readers Choice Awards” 2010
Aña 2010 a kuminsá bon. Boneiru a destaká
atrobe komo e destinashon ideal pa sambuya. Pa 8 aña konsekutivo
Boneiru a risibí e honor di ta e destinashon number 1 pa sambuya
segun Scuba Diving magazine’s Readers’ Choice Awards 2010.
Boneiru tambe a risibí e honor di ta number 1 den diferente otro
kategoria nan manera, Top Marine Life, Top Macro Life, Top Snorkeling,
Top Shore Diving, Top Underwater Photography, and Top Value.
E ta un honor pa Tourism Corporation Bonaire pa por mira e frutanan
di un vishon ku Boneiru a mantené. For di komienso di desaroyo
di turismo, e pueblo di Boneiru a skohe pa invertí den un produkto
turistiko duradero. I loke Boneiru a sa di kosecha den e último
añanan ta un amor pa e mundu riba tera i sigur bou di laman.
Boneiru su filosofia number unu semper ta i lo semper keda pa mantené
e bida den laman protehá i pa sigui destaká komo un destinashon
internashonalmente rekonosé pa su bunitesa bou di laman.
Pa yega na e “ The Readers’ Choice Awards”, un kantidat
di “Scuba Dive subscribers” i “web users” a
evaluá nan eksperiensha den e awanan rondonando Boneiru. Resultado
di e rekonosementu nan aki lo wòrdu publiká den “Scuba
Diving magazine” su edishon di yanüari/febrüari 2010.
Pues TCB ta yama henter pueblo di Boneiru pabien ku e logro aki, i pa
nos sigui huntu riba e kaminda pa desaroyá un Boneiru duradero
i komo e destinashon #1 den Karibe pa loke ta trata sambuyamentu.
Prome beibi di aña
a nase
E prome beibi di aña a nase djaluna 11 di januari 2010, 9'or
di mainta. Ta trata di un mucha muhe ku a haña e nomber Kiandra
Sint Jago. Su peso tabata 3600 gram i su largura 52 cm. Nomber di su
mama ta Kiara Sint Jago i ela wordu yuda dor di partera Marita Djojopawiro
i asisti dor di kraamzuster Carina Wanga.
Segun Cft
tin adelanto riba nivel finansiero, pero esaki ta bai lento
Durante di e “brunch” di aña nobo di e Kolegio di
supervishon finansiero (College financieel toezicht - Cft) riba dia
5 di yanüari, sekretario Geert Bergsma a resumí e desaroyonan
di 2009 di e siguiente manera: “Tabatin progreso, pero esaki a
bai hopi lento. No ta den tur kaso tabatin toma di desishon den un forma
determiná, loke ta pone ku asuntunan a tuma mas tempu di loke
a spera. En todo kaso e meta komun ta kla pa tur partido.”
Segun Bergsma ta un echo ku e progreso ku a logra, tin di haber pa un
gran parti ku e bon koperashon ku tin ku Direktorado di Finansa di Antia
Hulandes i e departamentunan di Finansa di e teritorionan insular. Bergsma:
“Koperashon i un komunikashon habrí ta fundamental pa huntu
realisá e metanan palabrá.” Tambe e sekretario a
papia riba aña 2010. Segun e sekretario aña 2010 ta primintí
di bira un aña spesial. Ademas el a ekspresá e speransa
i e espektativa ku den 2010 tambe lo traha huntu pa logra e metanan
komun akí.
E “brunch” di aña nobo, kual ta wòrdu organisá
pa di dos aña, tabata bon bishitá pa representantenan
di diferente departamentu di Finansa i di otro organisashon ku tin di
haber ku finansa di gobièrnu.
Plataforma
Ekonómiko Boneiru ta keda na disposishon di henter komunidat
Manera ta Fundashon Plataforma Ekonómiko di Boneiru su kustumber,
e ta tira un bista bèk riba e resultadonan di su esfuersonan
den e aña ku a kaba i meskos antisipá riba e posibel retonan
ku tin dilanti pa aña 2010.
Aña 2009 a kuminsá ku un paso grandi i masha positivo
pa Plataforma Ekonómiko di Boneiru ora ku a firma e asina yamá
MOU (memorandum of understanding) entre Gobièrnu di Boneiru,
e grupo Hulandes ku a komprometé nan mes pa ehekutá e
proyekto di Skol Hotelero na Boneiru i tambe Plataforma Ekonómiko
di Boneiru. Ku e kompromiso konkreto aki a yega na un stap mas aleu
den realisashon di un proyekto importante ku tin balor grandi pa duna
mas profundidat den infrastruktura turístiko di Boneiru. Esaki
ta opvio si konsiderá turismo e pilar prinsipal di ekonomia di
nos isla.
E esfuersonan hasí di parti di Plataforma Ekonómiko pa
logra e inisiativa ku a sali for di su mes seno, poko poko a kuminsá
mira lus pa logra e plan aki, ku eksepshon di e tereno nesesario pe
proyekto ku a enkontra algun kontratiempo pa motibu di asuntu di medio
ambiente i ainda ta den un fase pa ser asigná ofisialmente. Tin
speransa ku pronto esaki lo keda solushoná di tal manera ku trabounan
pe proyekto por kontinuá ku diligensia.
Plataforma Ekonómiko a kontinuá ku su trabounan i aktividatnan
regular durante henter e aña. Na tur invitashonnan di parti di
e diferente instansianan pa asistí i partisipá den enkuentronan
importante ku tin di haber ku interes general di Boneiru, e fundashon
a partisipá i a duna tur aporte den konsehonan i otro kontribushonnan
pa preparashonnan riba vários tereno i naturalmente riba e parti
ekonómiko ku por benefisiá Boneiru.
Sin duda aña 2010 lo ta un aña históriko mirando
e echo ku lo bini kambionan den posishon estatal di nos isla. Ku tur
bon intenshon den union i solidaridat tur e entidatnan konserní
mester duna mayor esfuerso i kontribushon na preparashonnan nesesario
pa Boneiru por drenta e époka nobo ku un base sólido i
mas kompleto posibel riba kua Boneiru lo bai konstruí ku tur
su kapasidat i ánimo su futuro.
Plataforma Ekonómiko ta kombensí ku tin espasio sigur
pa yega na tur e koperashonnan ku tin mester pa Boneiru i su komunidat
sali e vensedó den nan empeño komun ku ta hiba Boneiru
den tur sentido den un futuro prometedor. E fundashon lo keda na disponibilidat
di henter e komunidat Boneriano, Gobièrnu lokal i naturalmente
e sektor empresarial.
Apertura
di karnaval djabierne awor den parke Wilhelmina
Djabièrnè awor 8 di yanüari Fundashon Karnaval Boneiru,
Fukabo, ta ranka sali ku ambiente di karnaval, asina tambe duna inisio
na aktividatnan karnavalesko pa aña 2010. Esaki lo bai ta den
un forma úniko kompará ku añanan anterior. Esaki
ta netamente pa duna un toke speshal pa e echo ku e aña aki Boneiru
ta selebrá su di 35 aña di karnaval.
Djabièrnè aktividatnan lo kuminsá ku parada saliendo
for di Stadion di Playa, pasa den kayanan di Playa i bai parkeerplaats
na Bestuurskantor.
Esaki ta kuminsa 7or saliendo di Stadion. Lo tin animashon musikal i
na yegada lo tin e tradishonal diskursonan, di presidente Robert Sances
i diputado di kultura Nolly Oleana. Despues di esaki lo saka lema ganador
pa aña 2010.
For di aki Fukabo ke manda un invitashon pa pueblo henter pa asistí
na aktividatnan karnavalesko, asina tambe duna un realse na nos karnaval.
A trata
5 persona herida pa vuurwerk
E periodo di fin di aña ta tras di lomba i durante e periodo
aki Boneiru a konose 5 kaso di aksidente ku vuurwerk. Un di nan tabata
grave i e otronan leve.
Tambe tabatin den e ultimo dianan aki un averahe di 7 pa 8 kandela di
mondi pa dia. Tokante di esakinan e hefe di kuerpo di bombero, Jan Janga,
a duna mas informashon, bisando ku apesar di e kasonan aki kosnan a
bai relativamente bon.
Click aki pa skucha deklarashon
di e hefe di kuerpo di bombero.
Orco Bank a habri
su edifisio nobo
Orco Bank a habri su edifisio na Boneiru djamars anochi. E direktor
di Orco Bank, Kenneth Canword, durante su diskurso e anochi aki a bisa
ku for di komienso di añanan 1990 Orco Bank tabata na Boneiru
kaba, kaminda ku e tabata un di e invershonistanan piloto di Port Bonaire,
banda di aeropuerto.
Mas o menos 2 aña pasa a kuminsa studia e posibilidat pa un branch
na Boneiru. Esei tabata na momentu ku a kaba habri un branch di Orco
bank na St. Maarten, i mirando ku e banko tabata satisfecho ku kon kosnan
a bai einan, a disidi ku nan tabata kla pa un reto nobo. Desaroyonan
riba tereno di struktura estatal tambe a hunga un rol den nan desishon
pa bin Boneiru.
Segun sr. Canword, aña nobo Orco lo entrodusi un konsepto nobo.
Komo kliente, Orco lo malkriabo ku e forma personal di hasi negoshi.
Meta prinsipal di Orco ta pa soru pa un nivel haltu di satisfakshon
serka klientenan. Na Orco bank lo no tin cash counter, pero ku tarheta
Orco Maestro lo bo tin akseso na cash 24 ora pa dia.
Tokante struktura estatal Canword ta bisa pa no skohe abase di emoshon.
Bo sa kiko ta bon pa bo isla. Keda di focus i sigui tuma desishonnan
korekto.
Tambe e banko a hasi dos donashon e anochi aki. Esakinan tabata donashon
na Kolegio Kristu Bon Wardador i Stichting Project.
Boneiru
su turismo a konose hopi reto den 2009
Un total di 39.989 turista a bishita Boneiru durante e promé
shete luna nan di 2009; esaki ta mustra un bahada di 13.61% kompará
ku e promé shete luna nan di 2008. E resultado nan aki ta den
liña ku lokual a proyektá pa ku desaroyo turístiko
pa e aña aki. Despues di un krisis ekonomiko mundial, ta wòrdu
antisipá ku turismo lo sigui den e mesun trend di bahada, aunke
un poko mas moderá i ku kosnan lo kuminsá mehorá,
pero lo tuma tempu pa mehorá.
Despues di un kresementu di 0.57% pa Nort Amérika den 2008, indikativo
di e impakto di e reseshon mundial kaba, e merkado aki a baha ku 23%
den e promé shete luna nan di 2009. Pa ta mas spesífiko
e merkado di Merka a baha ku 22%, miéntras ku esun di Canada
ta mustra un bahada di 24%. E resultadonan di e promé 7 lunanan
di 2009 ta indikativo ku e merkado di Boneiru tambe a wordu afekta pa
problemanan ekonómiko den e merkado Merikano, di Sèptèmber
2008 te ku Yüli 2009. Te ku promé 6 luna nan di 2008, e
merkado di Nort Amérika tabata mirando un kresementu. No solamente
e reseshon, pero aspektonan di airlift a hunga un ròl grandi
den e resultadonan pa ku e merkado Merikano. Unda ku konekshonnan aéreo
den e merkado di Merka mes (doméstiko) a afektá konekshonnan
for di merkado nan importante pa Boneiru di Merka, manera California
i Florida.
E merkado Europeo tabata tin un bahada den 2008, despues ku e krísis
a asotá e kresementu ku Boneiru tabata mira te ku e promé
6 luna nan di 2008. E merkado di Europa a mustra un bahada di 4% den
e promé shete luna nan di 2009, si kompará resultadonan
di e merkado aki durante e mesun temporada na 2008. Manera e sifras
nan ta mustra, e merkado di Hulanda ta mustra bahada di 4% respektivamente.
Tanten ku airlift sigui ku un vuelo semanal di Arkefly banda di e vuelo
nan di KLM, Hulanda lo keda e merkado di mas importante di e kontinente
aki.
Sur Amérika ta mustra un bahada di 3% den e
promé shete luna nan di 2009 kompará ku 2008. Merkado
importante di Venezuela, Brazil i Colombia ta mustra un bahada den e
promé 7 lunanan di 2009. E merkado di Karibe ta mustra un bahada
di 19%. Aruba, ta kontinuá di ta e merkado di mas importante
den Karibe i ta mustra un bahada di 18% den e promé shete luna
nan di 2009.
Organisashon Mundial di Turismo, i Organisashon Karibense
di Turismo ta proyektá ku Turismo mundial i di Karibe lo kuminsá
rekuperá for di e reseshon. Esaki lo tuma tempu si i kisas te
hasta un anja. Anja 2009, tabata un anja ku hopi reto. Positivo ta ku
Boneiru no a konosé desempleo grandi a base di difikultatnan
den turismo. Sifra nan mas resien ta mustra ku rekuperashon a kuminsá,
pero mester ta kouteloso, ounke ku sifra nan por kuminsá mehorá,
esaki no por ta konklushon ku tur kos a mehorá. Hotel nan grandi
ainda ta konfrontá difikultatnan. Pero unabes ku esakinan ta
tras di lomba, ta premirá ku Boneiru su turismo lo sigui desaroyá
positivamente i kontinuá e tendensia ku nos a konosé na
2007 i durante promé mitar di 2008. Boneiru mester aktua debidamente
si i aspektonan interno ku ta representá retonan pa nos isla,
i ku ta faktor nan ku ta den nos man mes pa mehorá, mester wòrdu
atendé debidamente pa asina stimulá e desaroyo turístiko
den e bon kaminda.
Krus Kòrá
Hulanda a firma akuerdo di koperashon ku Departamentunan Karibense
Dia 12 di desèmber 2009, Krus Kòrá di Hulanda a
firma un akuerdo di koperashon ku e Departamentunan Karibense Aruba,
Boneiru, Kòrsou, St. Maarten, St. Eustatius i Saba na Utrecht,
Hulanda. Na nòmber di direktiva di Krus Kòrá Hulanda
a firma presidente Elco Brinkman i na nòmber di Krus Kòrá
Boneiru a firma presidente Johan Wever.
E akuerdo di sosten ta pone ku e departamentunan karibense i e boluntarionan
lo ta mas kapasitá pa duna yudansa na esnan mas vulnerabel.
Departamentunan karibense kontinuamente mester duna yudansa na momentu
di tormenta i orkannan tropikal, pero tambe riba tereno di yudansa soshal
ta apelá mas i mas pa yudansa di e boluntarionan. Banda di tur
esaki Krus Kòrá Boneiru ta den un reorganisashon pa asina
por kumpli mihó ku ehekushon di e akuerdo aki i ta konta ku tur
su boluntarionan pa duna un man den esaki.
Ofisina prinsipal di Krus Kòrá na Den Haag lo atendé
na un mihó forma ku nesesidatnan di e departamentunan karibense.
Krus Kòrá Boneiru ta masha kontentu ku e akuerdo di sosten.
Awor e departamentu por duna yudansa mas profeshonal na esnan ku mas
mester di dje.
A saka avion di Divi Divi
Air for di laman
Awe 18 di desember a logra saka e avion di Divi Divi Air ku a ditch
den laman i despues senk 22 di oktober ultimo for di laman. Riba e fotonan
por mira e avion PJ Sun di Divi na bordo di e barku Skandi Carla ku
a hasi e trabounan pa saka e avion.


Skandi Carla
ta kuminsá ku intento nobo pa saka avion di Divi Divi Air
Djabièrnè 18 di desèmber 2009 Onderzoeksraad voor
de Veiligheid i Smit International konhuntamente ku outoridatnan di
Antia Hulandes i Boneiru lo kuminsá un intento nobo pa salba
e avion di Divi Divi Air, PJ-SUN, for di fondo di lama na Boneiru.
E biaha aki lo hasi uso di e barku di propósito speshal bou di
e nòmber Skandi Carla. Ta spera ku e barku aki lo yega Boneiru
alrededor di 1’or di mardugá dia 18 di desèmber.
Durante di dia lo inisiá ku e operashon pa salba e avion di suela
di lama.
Pa seguridat di tur persona i material envolví i pa integridat
di e investigashon gezaghebber di Boneiru a instituí un área
di 1 kilometer midi di e barku Skandi Carla komo zona prohibí
pa entrada pa navenan i personanan no outorisá. Ta pidi tur hende
pa tuma nota di esaki i kooperá ku outoridatnan pa tene e zona
aki liber di entrada i peliger.
Komishon
a presenta raport di akomodashon pa skolnan
Na Yüli 2009 diputado di Enseñansa Reynold “Nolly”
Oleana a aserká Dito Abbad di Plan D2 i Rolando Pourier, taskmanager
FO/BO/IOV pa bini ku un konseho di un plan pa skolnan aki na Boneiru.
Konhuntamente ku diputado Oleana nan a disidí na e okashon ei
pa bini ku un komishon ku a haña komo nòmber Trekkergroep
Huisvesting Scholen Bonaire konsistiendo di Alca Sint Jago di e servisio
di Dienst Ruimtelijke Ontwikkeling en Beheer (DROB ), Anna Kitselaar
di Regional Service Center i Erik Kool di OC&W, Dito Abbad di Plan
D2 i Rolando Pourier di Servisio di Edukashon i Kultura (SEK).
E komishon aki a inisiá na luna di ougùstùs ku
e trabounan. E komishon tabata reuní riba un base regular semanalmente.
E rapòrt a wòrdu kompilá ku bista aktual di e servisionan
di gobièrnu ku ta enbolbí, direktivanan di skol i direktoradonan
di skol, inkluyendo konosementu i eksperensia di e miembronan di e komishon.
E rapòrt lo sirbi komo un bon guia na momentu di stipulá
un maneho enkuanto programa di akomodashon pa skolnan pa aña
2010 – 2011.
SKAL a firma protokòl
ku Kas di Kultura Kòrsou i Departamentu di Kultura Aruba
Riba 10 i 11 di desèmber SKAL a partisipá ku un delegashon
di Boneiru na un konferensha eksitoso ku Kas di Kultura Kòrsou
a organisá bou di e lema “Kultura e yabi pa union”.
Na e konferensha a partisipá tambe un delegashon di Kas di Kultura
Kòrsou, e departamentu di Kultura di Gobièrnu di Kòrsou
i un delegashon di e Departamentu di Kultura di Aruba. E delegashon
di Boneiru a konsistí di Hubert Vis, Franklin Antoin, Rudolf
Davelaar, Danilo Christiaan i Regina Frans-Antonie. Meta di e konferensha
tabata: trese direktornan di kultura di Aruba, Boneiru i Kòrsou
i nan komitiva huntu den un konferensha pa sera un konvenio di union
entre e tres islanan di abla papiamentu den Caribe. Un ke otro pa sigurá
kontinuashon di relashon formal i informal riba tereno di arte, siensia,
kultura i di evento despues di kambionan estatal ku ta planiá
pa tuma lugá na luna di òktober 2010. Despues di e kambionan
estatal drástiko ta e institutonan i nan direktornan lo ta responsabel
pa maneho i ehekushon di kultura na e tres islanan. Kas di Kultura Kòrsou
a dediká e konferensha na e persona di Franklin (Bòi)
Antoin kende ku su programa di Herensia na televishon ya kaba ta traha
riba dokumentashon di e kultura di tur e tres islanan.
Durante e konferensha, di tur tres isla a bin dilanti diferente prekupashon
i plannan tokante defensa, konosementu i desaroyo di kultura i tambe
interkambio kultural na e islanan. Esakinan a resultá den un
protokòl pa koperashon di trabou entre e tres islanan na final
di e konferensha. E diferente direktornan di kultura a presentá
e protokòl firmá na e diputadonan di Kòrsou i Boneiru
i na un representante di e Minister di Kultura di Aruba. Ku e protokòl
a sera konvenio pa interkambiá sabiduria, informashon i eksperensia.
Logronan importante di e protokòl ta en prinsipio yega na un
dikshonario splikativo di papiamentu. Kas di Kultura Kòrsou a
tuma riba su mes pa organisá na 2010 e promé wikènt
di estudio entre e departamentunan di tur tres isla.
Riba djasabra 12 di desèmber a tuma lugá presentashon
musikal di grupo di e tres islanan na Plasa Wilson Papa Godett den kuadro
di interkambio musikal. Pa Boneiru e grupo Krioyo Kids a tuma parti
ku dos presentashon.
Gobiernu
kier usa sistema nobo pa drecha kamindanan di tera
Diputadonan Frensel Janga i Reynolds Oleana huntu ku e kompania PowerCem
Dutch Antilles durante di un rueda di prensa a duna splikashon di un
sistema nobo pa drecha speshalmente kamindanan di tera.
Diputado Oleana durante un bishita di trabou na Korsou a hiba kombersashon
ku e kompania PowerCem i a invitá e kompania pa bin duna un splikashon
di e produkto pa drecha kaminda. Komo e representantenan di PowerCem
tabata presente Lionel Francisca ku ta direktor di PowerCem Dutch Antilles
(PCDA) huntu ku Cristophe Egyed i Pascal de la Roy. Ta un kompania establesé
na Hulanda for di aña 1966 i e kompania nan ofisina prinsipal
na Moerdijk.
E komapania PowerCem durante un bishita di dies dia na Boneiru a hasi
un rekorido na diferente sitio aki na Boneiru pa mira e situashonnan
di e kaminda nan di Tera i alabes ki tipo di ki tipo di Tera e kaminda
nan aki ta konsistí. Tambe nan a kombersá ku e diferente
kompanianan ku ta drecha kaminda, speshalmente kompania grandi ku ta
traha ku semènt.
E sistema ta un sistema kaminda bo ta brua semènt den tera. E
ta un konstrukshon den un tèrmino hopi lihé, ta yuda redusí
gastu i tin un garantia di 30 aña.
Ta un produkto ku a wòrdu usa hopi den e region nan aki i tambe
na Europa. E ta un produkto inovativo.
Aktualmente Gobièrnu ta den e proseso pa e kompania aki kuminsá
ku un proyekto piloto. Pa e proyekto piloto aki a skohe e kaminda ku
ta kondusí pa Santa Clara, kual ta den mal estado. Tambe pa e
echo ku aki nan hopi di e trùknan pisa ku ta transportá
material ta pasa.
E produkto aki no solamente por wòrdu usa pa drecha kamindanan
di tera pero tambe na e rant di e kamindanan di asfalt eksistente por
usa esaki kreando un stabilidat pa e rant di kaminda. Ta e intenshon
pa kuminsá ku e proyekto piloto aki na komienso di e promé
kuartal di aña 2010.
Miho
potrèt di National Geographic saka na Boneiru
William Goodwin ta bishitando Boneiru desde 2004, pa dos siman kada
Anja of dos biaha kada Anja. Hopi biaha e yunan di William tambe ta
bin ku n’e. William i su yunan ta sambuyadónan (divers).National
Geographic kada aña ta hasi un kòntèst di fotografia
den diferente kategoria.
E aña aki e potrèt ku a wòrdu eligí komo
esun mihó ta kai den e kategoria di naturalesa i a resultá
di ta un potrèt ku a wòrdu saka na e dive site “Margate
Bay” aki na Boneiru, dor di e merikano William Goodwin.Un total
di 208.000 persona a emití nan potrèt na e kòntèst
aki. E potrèt ku a gana ta di un “peppermint shrimp”
ku ta pasa su dia den un spòns, na un profundidat di 22 meter.
Efekto nan di lus a wòrdu añadí dor di dirigí
e fotógrafo su lus nan e parti pafó di e spòns.
E fotógrafo a saka e potrèt aki kabes abou kontrolandó
su moveshon nan pa no mishi ku e spòns ni tampoko spanta e kabaron
pa esaki no move pa otro kaminda.Ofisina di Turismo, pa medio di su
Direktor, Ronella Tjin Asjoe-Croes a tuma kontakto ku William pa asina
gradisié pa e tremendo promoshon pa Boneiru i alabes felisit’é
ku e premiashon aki. Ta kontemplando huntu ku William, kende a gana
otro premiashonan anterior, pa hasi uso di su fotografia den promoshonnan
di Boneiru internashonalmente.
Gobièrnu
ta bai atende problema di awa sushi di Freewinds
Gobièrnu di Boneiru ta atendiendo e problemanan relashoná
ku depositamentu di awa sushi di e barku di turista Freewinds riba tereno
di LVV na Amboina. Esaki Diputado Nolly Oleana, den su kalidat di mandatario
enkargá ku medio ambiente, a trese dilanti. Último añanan
aki e asuntu aki tabata hopi den publisidat, entre otro riba e wèpsait
www.youtube.com. Resientemente Diputado Oleana a reuní tambe
ku ofisialnan di Freewinds riba e problema, miéntras ku entretantu
a sali instrukshon pa hasi un investigashon biológiko i kímiko
di awa di tur pos na Boneiru.
E problema di Freewinds ta data for di hopi tempu kaba. Na momentu ku
e barku di turista aki ta den haf di Boneiru ta transportá su
awa sushi pa un sitio riba tereno di LVV na Amboina. Aki ta trata di
un base di awa salu di laman ku naturalmente no ta bon pa e suela boneriano.
Tabatin hopi protesta kontra e práktika aki, entre otro riba
www.youtube.com.
Nolly Oleana desde ku el a asumí su responsabilidat komo diputado
a kuminsá traha riba e asuntu aki. Banda di e proyekto ku ta
kanando pa yega na un planta di tratamentu di awa sushi dentro di término
kòrtiku, sperando riba un plan grandi den futuro mas lehano,
Diputado Oleana a papia tambe ku ofisialnan di Freewinds pa diskutí
e problema aki.
Un punto hopi importante ku Diputado Nolly Oleana a papia ku e ofisialnan
di Freewinds ta e echo ku den futuro no masha leu, otro aña mes,
lo bini ku un sistema temporal pa purifiká awa sushi di hotèl
i otro proyektonan turístiko situá na kosta. Esaki ta
pa evitá ku e awa aki ta penetrá den suela i resultá
den laman, ku tur konsekuensia pa e koralnan i bida bou di laman en
general, siendo ku ta trata di un awa yen di nutriente.
Naturalmente, na momentu ku e planta aki bira realidat, Freewinds tambe
lo mester adaptá su sistema, den sentido ku nan mester bai usa
awa dushi na lugá di awa salu. Pasobra e awa ku purifiká
ta pa uso den agrikultura.
“E hendenan di Freewinds tabata hopi reseptivo pa e ideanan aki
i nan a primintí di lo bai kombertí nan sistema di uso
di awa doméstiko na bordo di awa salu pa awa dushi. Nan a bisa
ku nan lo bai kumpra e awa aki serka WEB N.V., loke ta nifiká
tambe entrada pa Boneiru, miéntras ku ademas ta eliminá
e problema di bashamentu di awa salu riba tereno di LVV na Amboina”,
Diputado Nolly Oleana a bisa.
Segun e mandatario, na momentu ku e posibilidat aki t’ei den futuro,
lo bai konektá tambe Freewinds riba e ret di kloaka di Boneiru,
di manera ku lo no mester hasi uso mas di trùknan pa transportá
e awa aki pa tereno di LVV na Amboina.
Riba e informenan alarmante riba www.youtube.com, reprodusí tambe
den algun korant lokal, tokante kontaminashon di e awanan di Pos Flor
di Cuba i Pos Pasa Kontrami, Diputado Nolly Oleana a bisa ku instrukshon
a sali pa DGH (Servisio di Salubridat i Higiena) i Servisio Ambiental
laga hasi un investigashon di awa di tur pos. Mester trata aki di un
investigashon tantu biológiko komo kímiko.
Diputado
Oleana disgustá ku ladronisia na lokalnan na sporthal
Diputado Nolly Oleana, enkargá ku enseñansa, ta hopi disgustá
pa e echo ku ladronnan den fin di siman a bai ku dos èrko di
e lokalnan ku a instalá pabou di Kompleho Deportivo Boneiru,
na unda e sekshonnan di HAVO i VWO di SGB ta situá desde kuminsamentu
di e aña eskolar aki. E mandatario ta hasi p’esei tambe
un yamada riba konsenshi di esnan ku a bai ku e èrkonan aki pa
por fabor trese nan bèk, pa asina e alumnonan por sigui haña
lès den un ambiente kómodo.
Manera ta konosí, desde kuminsamentu di e aña eskolar
aki e alumnonan di HAVO i VWO di Komunidat di Skol Boneiru (SGB) ta
risibiendo lès den lokalnan di Kompleho Deportivo Boneiru, ubiká
na Kaya Amsterdam. Pabou di e kompleho aki a traha tambe lokalnan na
unda e alumnonan ta risibí lès. Ta trata di lokalnan airekondishoná,
pa asina e hóbennan por risibí lès den un ambiente
agradabel.
Den fin di siman sinembargo ladronnan a bai ku dos èrko for di
e lokalnan aki, loke Diputado Nolly Oleana ta lamentá enormemente,
pasobra esaki ta afektá dunamentu di lès den e lokalnan
en kestion.
E mandatario a splika kuantu esfuerso a hasi, entre otro den e tempu
ku e mes ainda tabata empleá na S.G.B., pa realisá e separashon
aki di S.G.B.. A hinka alrededor di 1.2 mion florin den e proyekto aki.
A pensa riba separashon di e skol pa enfrentá entre otro e problemanan
di komportashon ku tabata manifestá riba e tereno grandi di S.G.B..
Alrededor di 220 alumno di SGB (HAVO i VWO) ta siguiendo lès
desde ougùstùs último ku aña eskolar a inisiá
na Kaya Amsterdam.
“E ladronisia aki ta di lamentá. Mi ke hasi un apelashon
riba esnan ku a hòrta e èrkonan aki pa laga nan konsenshi
traha i trese e èrkonan hòrtá bèk. Realisá
ku nan ta hasiendo daño grandi na enseñansa di nos hóbennan”,
Diputado Nolly Oleana a trese dilanti.
Bonhata
a premia empleado i supervisor di terser kuartal
Presidente di BONHATA Sara Matera a presenta e premio pa empleado i
supervisor na inisio di un reunion di direktiva na ofisina di BONHATA
siman pasa djaweps. E premionan ta di gran importansha komo rekonosimiento
pa empleado ku ta traha den turismo.
Ganador di empleado di tres kuartal ta Michel Boekhoudt di Rocargo Services.
Ganador di supervisor di tres kuartal ta Claire Sealy di Captain Don´s
Habitat.
Prome i di dos kuartal:
E ganadornan di e prome kuartal tabata Chun Miao Zhen (Michi) di Maduro
& Curiels Bank komo empleado i Isidoor Van Riemsdijk di Rum Runners
Restaurant komo di supervisor di e prome kuartal.
Den e di dos kuartal e ganadornan tabata Juan Reina di Harbour Village
Beach Club komo empleado i komo supervisor ta Gert Joosten di Divi Flamingo
Beach Resort.
E ganadornan di diferente kuartal tin e oportunidat pa gana e premiashon
maksimo di empleado of supervisor di aña pa despues bai representa
Boneiru na e evenemento di Caribbean Hotel & Tourism Association
pa kompeti pa e maksimo premiashon anual komo e miho empleado i supervisor
di aña 2009.
Boneiru i Korsou den interkambio ku otro ta kopera pa duna e ganado
nan di e diferente kuartal nan un estadia paga di 3 dia, 4 anochi ku
tur e kumindanan inklui. Insel Air ta kopera ku e bolete di viahe, ida
i buelta pa e ganadornan. Lo tin un programa basta ekstenso hinka den
otro pa tur e ganador di Boneiru i tambe pa esun nan di Korsou.
Delegashon
di Nashonnan Uni a termina ku trabou na Boneiru
Manera ya anteriormente a keda publiká, for di dia 30 di novèmber
te ku dia 5 di desèmber último, sr. Manour Sadeghi i sr.
Peter Eicher di Nashonnan Uni tabata na Boneiru pa hasi un estudio riba
organisashon optimal di un referèndem i tambe pa determiná
e forma di ayudo ku nan por ofresé den esaki. Nan mishon prinsipal
tabata pa garantisá ku organisashon di e referèndem ta
wòrdu hasi konforme reglanan internashonal i tambe den un forma
demokrátiko. E dos persona nan aki a reuní ku representantenan
di 26 organisashon di nos komunidat, ku ta suma mas ku 50 hende. Durante
e enkuentronan, tur hende tabata liber pa a hasi tur tipo di pregunta
na e representantenan di Nashonnan Uni pa asina por a interkambiá
di opinion riba e proseso estatal ku Boneiru ta pasando aden. Di e forma
aki e representante nan di Nashonnan Uni a haña un bon bista
dikon Konseho Insular a bai di akuerdo pa bini ku un referèndem
i tambe e tipo di preguntanan ku por presentá na pueblo den referèndem.
Gobièrnu di Boneiru i spesialmente e diputado di struktura estatal
sra. Marugia Janga kier a yama danki na tur ku a asistí na e
reunion nan aki, dor ku e asistensia tabata hopi haltu. Pueblo di Boneiru
a haña un chèns úniko pa a topa ku representantenan
di Nashonnan Uni, hasta oportunidat pa traha sita individualmente ku
e personanan aki tabata posibel. Di e forma aki nos Gobièrnu
ta demostrá ku nos ta traha ku un grado haltu di transparensia
i boluntat pa duna partisipashon i informashon na pueblo.
E trabou di e delegashon di Nashonnan Uni a finalisá ku un reunion
di evaluashon ku gobièrnu. Durante e reunion aki nan a kompartí
diferente punto nan spesífiko ku gobièrnu tin ku tene
kuenta kuné relashoná ku e organisashon di e referèndem.
Dentro di poko Nashonnan Uni lo manda nan reportahe ofisial ku rekomendashonnan
pa Gobièrnu i Konseho Insular di Boneiru.
Gobièrnu lo mantené kontakto ku Nashonnan Uní pa
konseho i ayudo si ta nesesario relashoná ku e organisamentu
di e referèndem benidero.
Chapi
di Lucha pa Yanchi Janga i Shon Ma Carolina
Djárason anochi 2 di desèmber sr. Johannes (Yanchi) Janga
i Romualdo (Shon Ma) Carolina a risibí di man di e diputadonan
Frensel Janga i Reynolds Oleana e kondekorashon di Chapi di Lucha 2009
ku Gobièrnu di Boneiru ta otorgá.
Esaki tabata den kuadro di e shete biaha ku SKAL ta organisá
konmemorashon di e lantamentu di katibu riba 10 di novèmber di
aña 1834 den region di Fòntein. E aña ei bou di
guia di Martis di Katalina Janga, algun katibu di gobièrnu a
lanta kontra nan doño pa protestá kontra maltrato ku nan
tabata sufri na man di e bomba.
Den un diskurso ameno na un públiko konsistiendo di famia, amigu
i konosí di e kondekoradonan Diputado Oleana a hasi un rekorido
di su memoria di e manera ku komo hóben el a siña konosé
e dos personanan Yanchi Janga i Shon Ma Carolina ku nan aktividatnan
pa komunidat di Boneiru. Yanchi Janga komo un lider di bario aktivo
den promoshon di plantamentu orgániko i den aktividat pa sindikalismo
i pa sentro di bario. Shon Ma Carolina komo lider di scouting, kunukero
i tambe komo dirigente di CCB. Ku esaki na su manera elokuente el a
deskribí kon e personanan akí a kontribuí na emansipashon
di nos komunidat ku nan aktividatnan boluntario pa nos komunidat.
E obra artístiko ku ta simbolisá Chapi di Lucha 09 tabata
un obra di e artista Adi Figaroa.
Anthony
Nicolaas ta hasi pregunta na gobiernu sentral tokante aksidente ku Divi
Divi
Relashoná ku e aksidente ku Divi Divi Air ku a tuma
luga dia 22 di oktober ultimo Antony Nicolaas a hasi algun pregunta
na Promé Minister i Minister di Trafiko.
1. Gobièrnu Sentral ta kompartí e opinion ku mas pronto
posibel mester hasi un investigashon pa trese un klaridat den e motibu(nan)
ku a kondusí na e insidente ku un avion di e kompania di Aviashon
Divi Divi Air riba laman pabou di Klein Bonaire?;
2. Gobièrnu Sentral por a informá Parlamentu Antiano kua
ta e instansia(nan) apropiá na Antia Hulandes pa hasi tipo di
investiashonnan asina?;
3. Gobièrnu Sentral por a informá Parlamentu Antiano si
akaso outoridatnan lokal òf Antiano a komprometé nan mes
pa laga saka e avion di Divi Divi Air for di fondo di laman?;
4. Si akaso ku e pregunta anterior ta afirmativo, Gobièrnu Sentral
por a manda informá Parlamentu Antiano ta kua outoridat lokal
òf Antiano a hasi tal promesa?;
5. Gobièrnu Sentral por a informá Parlamentu Antiano ku
si akaso Gobièrnu Antiano tin un bista di e gastunan enbolbí
ku e operashon di saka e avion di Divi Divi for di profundidat di laman?;
6. Gobièrnu Sentral por a manda informá Parlmantu Antiano
ku si Gobièrnu Sentral ta na altura ku Hulanda, atrabes di Sekretario
di Estado sra. A.Th.B. Bijleveld-Schouten, a komprometé su mes
pa laga saka e avion di Divi Divi Air i kurpa di e piloto Rob Mandell
for di profundidat di laman?
7. Si akaso ku e pregunta anterior ta afirmativo, Gobièrnu Sentral
por a informá Parlamentu Antiano ta dikon Hulanda ta esun ku
ta bai laga saka e avion?;
8. Gobièrnu Sentral por a informá Parlamentu Antiano ki
medidanan (preventivo) Gobièrnu Sentral ta bai tuma pa evitá
ku un insidente similar lo por bolbe ripití?;
9. Gobièrnu Sentral por a informá Parlamentu Antiano kiko
instansianan Antiano a hasi pa e nuebe (9) viktimanan di e insidente?
A
kuminsa ku vakunashon kontra grip nobo Influenza A H1N1
Servisio di Salubridat i Higiena, na nòmber di Gobièrnu
di Boneiru, konhuntamente ku e grupo di trabou di enfermedatnan infeksioso
(Werkgroep Infectieziekten Bonaire – WIZB), a kuminsá djaweps
26 di novèmber ku e vakunashon kontra di e grip nobo Influènza
A H1N1.
Komo konsekuensha di e pandemia aktual ku e vírus di grip Influènza
A H1N1 a okashoná, entidatnan mundial di salú a sòru
pa desaroyá un vakuna adishonal pa e aña aki, esta e vakuna
ku ta traha spesífikamente kontra di influènza A H1N1.
E vakuna kontra Influènza A H1N1 ta konsistí di dos inyekshon.
Bo ta mihó protehá kontra e vírùs di grip
nobo ora bo a haña tur dos e inyekshon nan.
E vakuna kontra di e grip nobo Influènza A H1N1 ta rekomendabel
pa: tur persona di 60 aña òf mas, tur persona ku tin un
malesa króniko manera suku, malu di kurason, pulmon òf
nir, tur pashènt ku sikkelcel tipo SS òf SC, tur hende
ku un sistema di defensa suak, sea pa motibu di e malesa mes ( p.e.
HIV) òf paso nan ta risibí tratamentu ( dor di p.e. kanser
òf transplante), tur hende ku un deshabilidat mental ku ta biba
òf keda den un institushon.
Pa protehá tur esnan ku ta kore riesgo e vakuna tambe ta rekomendabel
pa personal ku ta traha den sektor di kuido i salubridat ku ta atendé
ku e gruponan di riesgo menshoná. E muhé na estado por
risibí e vakuna ora ku e tin 13 siman of más na estado.
Ta pidi pa tur persona, ku ta kai bou di e gruponan di riesgo menshoná,
pa por fabor tuma kontakto ku bo dòkter di kas. E asistente di
e dòkter lo informá bo tokante e prosedura, ki dia i ki
ora bo por akudí pa tuma e vakuna.
Pa prevení grip ta keda importante pa semper tur persona pone
atenshon na higiena personal. Evitá kontakto serkano ku hende
ku ta visiblemente malu ku grip. Mantené e reglanan general di
un bida salú, drumi sufisiente i hasi ehersisio. Si bo haña
grip tòch, keda kas te ora bo bira bon i evitá kontakto
serkano ku otronan. Tapa nanishi i boka ora bo tosa òf nister,
usa klinèks un bia so i despues di uso benta esaki afó
mesora.
Pa mas informashon tokante e grip nobo Influenza A H1N1 of tokante
vakunashon kontra di e grip nobo, por tuma kontakto ku: Departamentu
di Salubridat i Higiena, Kaya Grandi 18 A, di djaluna pa djabièrnè
for di 08.00 pa 12.00 i 14.00 pa 17.00 na telefon: 717-3737 òf
ku bo dòkter di kas.
Ultimo
'Taste of Bonaire' di aña 2009 lo ta unu spesial
Pueblo ta keda invita pa asisti na un otro Taste of Bonaire Special
en konekshon ku klousura di selebrashon di Aniversario di 40 aña
di Washington Park i 30 aña di Parke Marino djadumingu 29 di
November 6pm den parke Wilhelmina.
E lo bira un anochi kultural na unda TCB i STINAPA a uni pa por trese
un klousura na e selebrashon di aniversario di nos parke nan. Un anochi
kaminda pueblo di Boneiru huntu ku nos bishitante nan por disfrutá
huntu e echo ku Boneiru a selebrá tantu aña di konservashon
di su naturalesa e aña aki.
Intenshon ta pa brinda nos bishitante nan un sabor di nos kultura, un
“taste” di plato nan espesial di nos restorantnan i krea
un plataforma unda bishitante nan por topa nos hendenan lokal.
Tur esaki ta tuma lugá djadumingu 29 di November di 6pm-9pm den
Parke Wilhelmina. Ta intenshon e biaha aki tambe pa e.o. transformá
parke Wilhelmina den un plenchi unda por sinta na mesa kome, i disfruta
di presentashonnan live di grupo musikal nan; Tutti Frutti i The 4 B’s
i tambe grupo di baile Rikesa di Rincon, tambe lo krea un atmósfera
di restorant ku kuminda di restorantnan renombrá na preisnan
fiho di Naf7.00, ku bar bon surti i oportunidat pa kumpra artíkulonan/artesania
di Boneiru i mas. Esaki lo ta e ultimo Taste of Bonaire pa e aña
aki.
Mester añadí ku e aña aki atrobe TCB a uni forsa
ku Bonaire Restaurant Association (BRA) pa brinda e Taste of Bonaire
un toke diferente i spesial. BRA ta asistí den duna e evento
e toke di un restorant den aire liber i ta enkargá ku restorantnan
presente.
Konseheronan
di Nashonnan Uni ta biniendo Boneiru
Dia 15 di sèptèmber 2009 Konseho Insular a disidí
ku lo bini ku un referèndem pa Bonaire por skohe su futuro Estatal.
Den kuadro di esaki, srs. Mansour Sadeghi i Peter Eicher di e divishon
di Asistensia Elektoral di e asuntunan polítiko di Nashonnan
Uni lo ta na Bonaire dia 30 novèmber te ku 5 di desèmber
próksimo, pa konsehá riba kontenido di e referèndem
binidero.
E personanan aki lo reuní ku miembronan di Kolegio ehekutivo
i tambe ku partidonan polítiko, komishon di referèndem
i otro organisashonnan ku ta representá nos komunidat Boneriano.
Despues ku e dos personanan aki terminá nan análisis,
nan lo konsehá Gobièrnu entre otro riba e fecha i preguntanan
di e referèndem pa esaki kana segun regla i ku e por wòrdu
akseptá internashonalmente.
E diputado di Struktura Estatal drs.Marugia Janga ta e persona enkargá
ku e mishon aki i kier pa e proseso kana segun reglanan stipulá.
Partidonan
politiko a entrega lista
Partidonan politiko PDB, Lista pa Kambio i UPB a entrega nan lista di
kandidato pa partisipa na elekshon di Staten dia 22 di yanuari proksimo.
E lista di PDB ta konsisti di e siguiente kandidatonan:
1. Jopie Abraham 2. Marugia Janga 3. Robby Beukenboom 4. Ryan Martha
5. Nolly Oleana 6 Michael Pieters 7. Shermanta Frans 8. Cedric Valerio
9. Ruben Huaman Miranda 10. Fanny Mercera 11. Theo Frans.
E lista di Lista pa Kambio ta konsisti di e siguiente
kandidatonan: 1. Anthony Nicolaas 2. Jona Chirino-Felida 3. Benito Dirksz
4. Eugene Abdul 5. Aljano Emerenciana 6. Frensel Janga 7. Mavis Abrahams
8. Eltmar Bomba 9. Vera Marchena-de Palm 10. Anibel Clarenda 11. Jopie
Giskus.
E lista di UPB ta konsisti di e siguiente kandidatonan:
1. Ramonsito Booi 2. James Kroon 3. Yonchi Dortalina 4. Onnie Emerenciana
5. Maritsa Silberie 6. Jeffrey Levenstone 7. Gunther Seraus 8. Latifa
Sint Jago 9. Nelson Crestian 10. Elvis Flores 11. Elvis Tjin Asjoe.
Gobiernu
a firma pa 6 proyekto finansia pa Hulanda via Usona
Djaweps 19 di novèmber 2009 a tuma lugá den sala di reunion
di Kolegio Ehekutivo firmamentu di algun akuerdonan finansiero den kuadro
di e proyekto di Inisiativa Sosial Ekonómiko (SEI). E finansiamentu
ta den kuadro di fondo nan poné disponibel dor di Gobièrnu
Hulandes via di USONA .
Tabata 6 akuerdo pa proyekto ku a wòrdu firma, kual nan ta:
• TA Werkplein Bonaire
• TA Ontwerp Vacaturebank
• TA Reactiveren Wijken
• Remigratie Bonairianen
• Branding Bonaire
• Inrichting Theorielokalen
Sr. Reginaldo Doran, direktor di USONA tabata e persona ku a firma na
nòmber di USONA i e diputadonan sr. Pancratio Cicilia, Reynold
Oleana i Frensel Janga remplasando diputado drs. Marugia Janga ku ta
enkargá ku e servisio di kual e proyekto ta ka’i bou di
dje a firma na nòmber di Gobièrnu.
E tres promé proyektonan ta pa hasi investigashon i prepará
pa yega na un deskripshon indikativo pa e proyekto mes. Werkplein Bonaire
mester bira un proyekto pa reorganisá e sekshon di asuntunan
di labor pa den koperashon ku SASO i e otro proyekto Ontwerp Vacaturebank
pa por pone hendenan sin trabou of ku ta kobra ònderstant i por
traha na trabou bek.
.E proyekto Remigratie Bonairianen ta pa hasi posibel pa trèk
Hulandes Karibense biba den eksterior ku tin un nivel di estudio riba
MBO òf mas haltu pa bin traha pa nos isla.
E proyekto Reactiveren Wijken ta pa hasi nos bario nan mas atraktivo
i pone sierto fasilidatnan pa e habitantenan. Ta intenshon pa pone un
koordinadó den kada bario huntu ku un team di pedagogo , ayudo
sosial, lidernan di deporte pa pone deporte den bario i tambe duna diferente
kursonan.
Branding Bonaire ta pa hasi Boneiru mas konosí riba mapa Internashonal
i drecha e produkto turístiko dor di propaganda Boneiru den eksterior
mas efisiente. E proyekto aki ta wòrdu ehekutá dor di
Tourism Corporation Bonaire
Loke ta enserá e proyekto di Inrichting Theorielokalen, resientemente
a firma e finansiamentu pa renobá e edifisio di Hospital bieu
pa asina drecha esaki den algun lokalidatnan pa duna lès. Esaki
a wòrdu finansiá pa e mesun Instansianan. Por bisa ku
e trabou nan di renobashon ta den fase final.Relashoná ku esaki
a firma awor e proyekto Inrichting Theorielokalen kaminda ku e finansiamentu
aki ta destiná pa e mobilario pa e lokalnan aki pa asina por
hasi uso di nan mas pronto ku ta posibel.
Gobièrnu di Boneiru i mas ku klaro e representantenan di e diferente
proyektonan tabata sumamente kontentu ku e logro aki i tambe agradesido
pa e fondo nan pone disponibel dor di gobièrnu di Hulanda via
USONA .
Festival
di planta palu na Mangazina di Rei
Djadumingo dia 22 di novèmber pa kuator di atardi lo tuma lugá
e Promé Festival di Planta Palu na Mangazina di Rei. E idea pa
hasi un aktividat di plantamentu di palu un tipo di fiesta a sali for
di e organisashon hulandes ‘Stichting Nationale Boomfeestdag’.
Na Hulanda tur aña nan ta organisá un fiesta grandi pa
plantamentu di palu. Na 2005 ora ku Reina Beatrix a selebrá su
25 aña di reinado, a regal’é un mondi. Einan el
a pidi e organisadónan pa nan organisá fiesta di planta
palu na Antia i Aruba tambe, ya ku nan tambe ta parti di Reino. Na 2007
e organisashon di ‘Stichting Nationale Boomfeestdag’ a organisá
e promé plantamentu di palu den reino na Korsou i e aña
aki Boneiru ta na turno.
Pa por propagandá e Festival di Planta Palu, a aserká
Adi Figaroa pa bou di su alumnonan bin ku un pintura ku por usa komo
e kara di e festival. Romery Marin a pinta un bunita kuadro di un mucha
hòmber drumí bou di un palu. Romery tin 10 aña
di edat, el a bisa tokante di e pintura ku; “nos ta planta palu
awe pa hobennan por ‘chill’ bou di dje despues”. Lo
usa e pintura di Romery riba poster i tambe riba e tarhetanan di invitashon.
Djadumingo dia 22 lo spera mas o ménos 200 mucha na Mangazina
di Rei pa bin engrandesé a festival. E muchanan lo kanta huntu
ku Grupo Tutti Frutti i e sobrá di invitadonan e kantika ‘A
bira tempu’. E kantika ta un tradukshon na papiamentu di e kantika
na hulandes di ‘Stichting Nationale Boomfeestdag’, ‘Het
wordt tijd’. Tambe e muchanan lo asistí e adultonan den
e akto di plantamentu di palu. Lo planta mas o ménos 100 palu
en total na Mangazina di Rei.
E idea di ‘Koninkrijks Boomfeestdag’ a yega nèt na
ora. E aña aki fundashon Salba nos Lora tin un proyekto finansiá
pa ‘Vogelbescherming Nederland’, fundashon Mangazina di
Rei tin un proyekto finansiá pa ‘Prins Bernhard Cutluur
Fonds’ i STINAPA ta selebrando su aniversario. Tur e tres fundashonnan
aki tin plantamentu di palu komo aktividat den 2009. Asina ta ku nan
a uni forsa i huntu ta organisando e aktividat na Mangazina di Rei.
E organisashon a haña sostén tambe di e departamentu di
LVV, fundashon BanBoneiruBèk i di Stichting Elisabeth di Hulanda.
Apesar di e supsidio mester a buska mas spònsòr pa por
realisá e dia aki, asina es ku nos ta yama danki na; TCB, Plaza
Resort Bonaire, Budget Car-rental, Duijn Blokkenfabriek, Green Label,
Bonaire Holding, Bonhata, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Arkefly, i KLM.
Muchanan
di Skol Papa Cornes a siña snòrkel
Tur aña e departamento di edukashon di STINAPA ta invitá
muchanan di skolnan básiko ku ta bai Skol di Bario pa nan partisipá
na e programa di ‘Turtuganan di Boneiru’. Den e programa
aki ta sera e muchanan konosí ku e deporte di snòrkel.
Esaki ta un programa ku ta dura sinku siman. E muchanan ku por partisipá
mester ta entre 9 pa 12 aña di edat i nan mester por landa.
Durante di e sinku simannan aki e muchanan ta haña lèsnan
teorétiko i tambe práktiko.
Ta siña e muchanan e importansha di konservashon di e bida submarino
i tambe kiko ta un koral i e relashon entre piská i koral. Ademas
ta siña nan e reglanan di e Parke Submarino. Pa e muchanan por
praktiká e deporte di snòrkelmentu na un manera saif,
ta siña nan e diferente elemento di siguridat ora ta praktiká
e deporta aki.
Durante e programa ta pone énfasis tambe riba e bestianan di
laman ku ta protehá pa leinan internashonal manera turtuga i
karko. Pa por praktiká e deporte di snòrkelmentu, STINAPA
ta hiba e muchanan diferente lugá pa nan por wak bou di awa usando
ekipo di snòrkel. Tambe nan ta bai kayak den Lac huntu ku e organisashon
Mangrove Center.
Tur aña un kantidat di 120 mucha ta partisipá den e programa
aki.
Siman pasá djaweps nuebe studiante di Kolegio Papa Cornes a risibí
nan sertifikado di partisipashon.
Salba
Nos Lora ta planta palu pa loranan
Fundashon Salba Nos Lora a planta trinta palu krioyo ku ta karga fruta.
E palunan yòn ta plantá den un área na Tras di
Montaña na unda e kurá botániko “Tera Bara”
ta ser trahá. Salba Nos Lora ta hasi esaki, pa asina e loranan
por haña mas kuminda den mondi. Si e ehèmpel aki ser imitá,
e loranan no mester bai buska kuminda den palunan di fruta riba kunukunan
i den kuránan di bario nan residensial.
Ademas, e palunan ta enrikesé e naturalesa Boneriano. Mas lat
den e luna aki riba e dia Nashonal di Planta Palu, Salba Nos Lora lo
planta mas palu.
Pa medio di e akshon aki Fundashon Salba Nos Lora ta demostrá
komprenshon pa personanan ku ta sinti molèster di e lora protehá.
E fundashon ta trata pa tene e loranan den mondi, dor di enrikesé
e naturalesa ku palunan di fruta krioyo. Tambe e akshon aki di planta
palu ta ser hasí posibel ku yudansa di Vogelbescherming Nederland.
Tres kolaboradó di LVV a perkurá pa tur palunan a keda
bon kuidá i bai para na nan lugá.
Salba Nos Lora kuidadosamente ta skohe e palunan i e lugá pa
planta nan. Mester tin loranan den e área, e palunan yòn
ta ser protehá kontra di burikunan i kabritunan. I den e promé
añanan ta muha e palunan ku awa den tempu di sekura. Tambe e
sitio mester ta aksesibel pa bishitante. Salba Nos Lora lo pone bòrchinan
di informashon, pa asina tur bishitante por haña sa mas tokante
di e loranan i e palunan. E palunan mester ta krioyo, poko awa mester
ta sufisiente pa nan i ta preferibel ku nan sa karga fruta den tempu
di sekura. E palunan ku ta kumpli ku e eksigensianan aki ta: kalbas,
wayaká, watakeli, kibrahacha, pal’i sia, taki, oliba, pal’i
lora, palu pretu i palu spesial. Salba Nos Lora ta animá tur
habitante di Boneiru pa planta e palunan aki òf entregá
un di e palunan komo donashon. Un bia mas e fundashon lo planta shen
palu kantu di e “Kaya di Lora” den e museo di aire liber
di Mangazina di Rei. Esaki lo tuma lugá riba e dia Nashonal di
Planta Palu, 22 di novèmber pa 4or atardi. Riba dia di Planta
Palu, entrada ta grátis.
RSC
a soru pa lokal nobo di kompiuter pa Jong Bonaire
Ku asistensia di Ministerio pa Hubentut i Famia di Ulanda, Jong Bonaire
a renobá su lokal di kompiuter kompletamente. Kwartiermaker Marga
Drewes di Regionaal Service Centrum (RSC) a duna sosten na e sentro
pa hubentut i a habri e fasilidat.
Na apertura di e lokal di kompiuter, Marga Drewes a hiba palabra na
nòmber di Ministerio di Hubentut i Famia i RSC. “Nos ta
hopi kontentu pa hasi esaki komo invershon den hóbennan Boneriano
i den futuro di e isla en general,” Drewes a bisa. “Kòmpiuternan
rápido ku ta funshoná bon ta hopi importante pa nos hóbennan
asina nan por siña abilidat spesial i prepará nan mes
pa futuro.”
Esaki ta e promé di hopi invershonnan ku e Ministerio tin planiá
pa yuda mehorá servisio i fasilidatnan ku ta disponibel pa famianan
i hóbennan di Boneiru segun kwatiermaker Drewes.
Ku e sosten di RSC Jong Bonaire a instalá 26 kòmpiuter
i un ‘server’ nobo. Koriente a wòrdu mehorá,
henter lokal a wòrdu di ferf i tambe a instalá èrkonan
i dak nobo.
“Ekiponan den nos lokal di kompiuter tabata kasi 6 aña
den uso 4 dia pa siman. Esaki a pone ku hopi di nos kòmpiuternan
no tabata funshoná mas. Hopi di nos miembronan no por hasi nan
hùiswèrk sin akseso na kòmpiuter” segun Rene
Hakkenberg, presidente di Stichting Jeugdwerk Jong Bonaire.
“Nos di Jong Bonaire ta hopi agradesido na esfuersonan hasí
via di RSC pa por kumpli ku e demanda asina importante aki pa e desaroyo
di hubentut Boneriano en general i esnan ku ta miembro di Jong Bonaire
en partikular,” Hakkenberg a bisa.