Motosiklista ta perde su
bida
Djaluna anochi algu promé ku sinku pa diesun shofùr di
un bròmer, Theodorus Danilo Charlon Regalis, nase 6 di mart 1976
na Boneiru, a pèrdè su bida despues di pèrdè
kontròl i kai for di un bròmer. E aksidente aki a tuma
lugá den Kaya Rosaura.
Informe di bosero polisial ta bisa ku na yegada di patruya nan a haña
e hòmber abou na suela i e no tabata reakshoná. E víktima
a fayesé na e sitio di aksidente mes. Un dòkter a akudí
na e sitio i konstatá morto di e hòmber.
Segun investigashon preliminar e víktima tabata kore iresponsabel
ku e konsekuensia ku ela pèrdè kontròl i kai for
di e vehíkulo. Departamentu di tráfiko ta investigando
e kaso.
Parlamentu di Antia a bai
di akuerdo ku e kambionan ku mester tuma luga den statüt
Ku 17 voto na fabor i 4 voto kontra parlamentu di Antia a bai di akuerdo
ku e kambionan ku mester tuma luga den statüt pa Korsou i Sint
Maarten por bira paisnan outonomo den reino.
Despues di un reunion publiko ku a kuminsa djabierne mainta 9or i a
finalisa den kareda di mitar di shete anochi, parlamentu di Antia finalmente
a aproba ku e mayoria nesesario di dos tersera parti e kambionan ku
mester tuma luga den statüt pa Korsou i Sint Maarten por bira paisnan
otonomo den reino. Un mayoria di dos-tersera parti tabata nesesario
pa motibu ku ta trata aki di statüt, ku ta e lei mas haltu den
reino. E miembronan di parlamentu ku a vota kontra tabata Lia Willems-Martina
i Helmin Wiels di Korsou, Reginald Zaandam di Sint Eustatius i Robby
Beukenboom.
Pronto parlamento di Aruba tambe lo studia e proposishon. Esaki ta nesesario
komo ku representantenan di pueblo di tur partner di Reino ulandes -
Hulanda, Antia i Aruba - tin ku duna un deklarashon, sea pro òf
kontra di modifikashonnan di Statüt.
Komishon
mantenshon di naturalesa preokupa pa parke marino
E komishon di mantenshon di Naturalesa Boneiru a saka pa promé
biaha un relato anual. E komishon aki ta esun ku ta sigui e anterior
komishon di ambiente marino. Na aña 2009 e komishon a manda 57
konseho pa Kolegio Ehekutivo. E relato anual ta duna un bista di e trabou
ku a wòrdu konsehá dor di e komishon. Banda di esaki e
komishon a hasi un evaluashon di e desaroyonan di e maneho den e relato
anual.
Dor di drentamentu na vigor di e Ordenansa di Maneho pa Naturalesa Boneiru
na Òktober 2008, e komishon anterior di ambiente marino a pasa
pa Komishon Maneho di Naturalesa Boneiru. E komishon ta konsehá
Gobièrnu enkuanto protekshon i mantenshon di naturalesa.
For di e relato anual di aña 2009 a resultá ku e komishon
a traha 57 konseho pa Kolegio ehekutivo. Ta trata aki di 50 konseho
positivo i 7 konseho ku a wòrdu rechasá. Gobièrnu
a sigui e konsehonan ku eksepshon di tres kaso di kua e status no ta
kla.
E komishon a konsehá den e relato anual enkuanto e moratorium
riba kompanianan di buseo. E moratorium aki ta eksistí for di
komienso di añanan nobenta, pero no tabata regla huridikamente.
Aktualmente esaki a wòrdu stipulá segun lei. Gobièrnu
di Boneiru riba konseho di e komishon a hala pèrmitnan aden di
kompanianan di buseo ku no ta aktivo mas.
Ta stipulá segun lei ku no ta permití kompanianan di buseo
pa tin un òf mas filial.
Apesar ku Boneiru ta kontentu ku presensia di refnan mas bunita den
área di Caribe, tòg un gran parti di esakinan ta wòrdu
menasa dor di intervenshon humano. Den e relato di 2009 a hasi investigashonnan
riba kantidat di piska i e sistemanan ekológiko den e parke supmarino.
Un desaroyo preokupante ta siñalnan di subida di piskamentu di
mas riba piskánan ku ta biba riba ref. E kantidat di piskánan
riba e refnan di koral a kambia drástikamente.
E kantidat di bèrs a baha drástikamente, konsekuensia
di esaki ta ku tin muchu ménos piska adulto riba refnan di Boneiru.
Esaki ta konta pa krefnan tambe. Tambe e populashon di piska kòrá
a baha. Tribonnan ta ménos visibel. Esaki ta un fenómeno
di piskamentu di mas riba ref.
Na aña 2009 a tuma nota pa promé biaha di e lionfish den
parke supmarino. E aparishon di e lionfish ta forma un menasa nobo pa
e kantidat di piska. Stinapa Boneiru tabata prepará pa esaki
i por a hasi uso inmediato su plan di akshon. Mientrastantu ku nan a
kue mas di shent’i sinkuenta lionsfish kaba riba refnan lokal
di Boneiru.
Den e último dies añanan aki, sr. R. Steneck un sientífiko
merikano, den koperashon ku Bonaire National Marine Park a hasi vários
investigashon riba e salú di koralnan di ref. For di e investigashon
aki a sali ku gran kantidat di funshon nan importante i fundamental
ekológiko ta bayendo atras. E funshon nan aki ta duna un bista
di e kapasidat di resistensha di e ref.
Asina bo por mira un subida di macroalgen, un bahada di komementu di
piskánan di koral, bahada di koralnan yòn i un bahada
di un kantidat di piska yagdó i gutu.
Subida di lima i bahada di koralnan yòn ta preokupante dor ku
den sierto region manera aki, koral nan di ref a muri. Gutu ta e komedónan
di lima mas importante. E bahada di e piskánan yagdó ta
un señal malu dor ku piskánan yagdó ta esnan promé
riba lista di e sirkulo di nutrishon.
Na momentu ku e piskánan yagdó bira ménos ta nifiká
ku ta bayendo ménos bon ku e sistema ekológiko.
Sientífikonan a sugerí pa mas pronto ku ta posibel pa
purifiká e awa di berpùt dor ku e awa di berpùt
ta oumentá e kresementu di lima den awa.
Tambe tabata tin diskushonnan riba posibel protekshon di e piskánan
gutu.
E menasanan mas prinsipal riba e nivel lokal ta: konstrukshon kant’i
kosta, ekseso di fertilisashon i sedimentashon. Ekseso di fertilisashon
ta e konsekuensia di deshasí di awa di berpùt. Sedimentashon
ta wòrdu kousa dor di eroshon. E último problema aki,
awa di yobe i eroshon di bientu komo konsekuensia di rosamentu i kapmentu
di palu den pasado, sigui pa komementu haragan di kabritu i buriku i
intervenshon di hende, ainda no ta haña sufisiente atenshon sosial
ni gubernamental.
Manehamentu di konstrukshon na kosta por wòrdu logra ku e Plan
di Desaroyo Teritorial Boneiru.
Wounded
Warriors bek na Boneiru
Pa di 5 aña konsekutivo e Wounded Warriors ta na Boneiru.
Ta trata aki di un programa Merikano pa yuda soldanan ku a keda herida.
Un di e partinan di e proyekto aki ta e oportunidat pa e soldanan sambuya
aki na Boneiru.
Djarason anochi e soldanan i nan famianan tabata di bishita na kas di
gezaghebber Glenn Thode. Gezaghebber Thode na e okashon aki a yama e
soldanan bon bini na su kas. Den su diskurso gezaghebber Thode a bisa
ku e soldanan a bai pa defende balornan ku nos ta pone na base di nos
komunidatnan, i ku e programa aki por hasi algu bek pa e soldanan.
Direktor di TCB, Ronella Tjin Asjoe, na e okashona aki a bisa ku pa
TCB huntu ku partnernan ta un plaser pa tin e Wounded Warriors na Boneiru
pa di 5 aña konsekutivo, i e echo ku ta organisando e trip aki
pa di 5 aña konsikutivo ta mustra ku tur hende aki na Boneiru
ta kla pa yuda i ku e soldanan tin un luga spesial den nos komunidat.

Gezaghebber Thode i famia huntu ku diputado Nicolaas i señora
Tjin Asjoe a hasi entrega tambe di medaya di brons di e programa di
Bonaire Ambassadors na e 7 soldanan (foto).
Traspaso
red di WEB pa planta di diesel di Ecopower
Manera a wòrdu planeá WEB a perkurá djaweps den
kurso di dia pa konektá e grid di WEB riba e planta di diesel
di Ecopower. Ku esaki e tèst di 7 dia lo mester demonstrá
e grado di konfiabilidat di e operashon di e planta nobo aki. E trabounan
pa a logra e transishon aki a kana bon manera a wòrdu planeá.
Durante e último simannan aki diferente preparashon a wòrdu
hasi konhuntamente ku Aggreko, Ecopower, e kompania di KEMA i e staf
di WEB pa asina eliminá sierto rísikonan imprevisto mas
tantu ku ta posibel .
Djaweps mèrdia alrededor di 11:09 di mainta e promé konekshon
entre e planta di Ecopower i WEB a tuma lugá. Despues di esaki
a siguí ku e trabounan pa saka e mashinnan di Aggreko na e planta
di Hato i Trans World Radio for di servisio den un forma strukturá.
Na e momento aki WEB ta sigui monitor e situashon hopi djaserka pa asina
hasi sierto regulashon ku ta nesesario pa garantisá e kalidat
di entrega di koriente.
WEB di su parti kier a felisitá su staf i personal ku a dediká
nan mes imensamente na e proyekto históriko aki durante e último
lunanan . E forma profeshonal kon e proseso a wòrdu ehekutá
meresé sin duda tur klase di elogio pa esnan ku a dediká
nan mes na e proyekto atraves di e último lunanan.
Erik Adang a huramenta komo
hues nobo
Resientemente a huramentá komo hues nobo mr. Erik Johannes
Cornelis Adang. E huramentashon aki a tuma lugá den ofisina di
Gezaghebber Glenn Thode.
Sr. mr. Adang a primintí di ehersé su trabou manera lei
ta stipulá i ku tur sekresia. Na final di e huramentashon gezaghebber
a deseá Adang tur klase di éksito den su funshon komo
Hues.
FCB
ta urgi su klientenan pa firma kontrato di hür nobo
Gerensia di Fundashon Cas Boneriano (FCB) kier urgi su klientenan, pues
personanan ku ta hür un kas di pueblo, pa firma nan kontrato di
hür nobo mas pronto posibel. Keda sin firma e kontrato aki, kontrali
na loke tin hende ta pensa, no ta nifiká ku nan lo no tin ku
paga e tarifa nobo di hür ku FCB a kalkulá, basá
riba entrada di su klientenan. Te ku djamars 183 di e masoménos
430 personanan ku ta hür un kas di pueblo serka FCB a firma e kontrato
nobo ku tur kliente a haña. Esaki ta representá 43% di
e total.
Na 2007 FCB a hasi un investigashon òf sondeo den seno di su
klientenan pa mira kon lo por a ahustá preis di e kas ku nan
ta hür na nan situashon i entrada. Teniendo kuenta ku diferente
kambio ku por a presentá durante último añanan,
manera matrimonio, divorsio, kambio di partner, famia a krese, yu ta
kuminsá traha, kambio di trabou, etc, FCB a manda un karta pa
su klientenan na kuminsamentu di febrüari último, pa asina
aktualisá e informashon aki.
Huntu ku e karta ku a manda pa klientenan na febrüari, FCB a pone
tambe un formulario komo anekso ku e kliente, pues e hürdó,
mester a yena i despues entregá ku su datonan korekto. A avisá
e klientenan den e karta aki ku un trahadó di e sekshon di Asuntonan
pa kas di FCB lo pasa buska e formulario despues. Tambe a pidi nan pa
pone e komprobantenan nesesario huntu ku e formulario, manera último
slep di salario, ònderstant òf penshun.
Den e karta na februari ey FCB a partisipá su klientenan, pa
medio di un karta ofisial, ku lo a bai adaptá e preisnan di hür
di kas, entrante yüni 2010, a base di entradanan ku tin den kas.
FCB semper a mustra ku naturalmente lo tene kuenta ku e preisnan ku
komishon di hür a stipulá pa e kasnan di FCB i lo mantené
tambe su mes na esaki.
Un otro punto di kua FCB a informá su klientenan den e karta
di 3 di febrüari último ta ku lo kobra tur hürdó
5% di OB na momentu ku adaptá e preis di hür, konforme artíkulonan
1 i 2 di LOB (Landsverordening omzetbelasting 1999).
Despues ku a verzamel e datosnan di e hürdónan pa medio
di e formulario di investigashon, FCB a manda un karta pa tur hürdo
ku e preis di hür adapta i a pidi e hürdó pa pasa na
ofisina di FCB pa firma e kontrato di hür nobo. Pues lamentablemente
tiki kliente a reakshoná i akudí pa firma e kontrato di
hür.
Te ku djamars último ménos ku mitar di e klientenan di
FCB a pasa firma, pa ta eksakto 43%, igual na 183 persona. Na tur 430
persona mester pasa firma. Na un sierto momentu, mirando ku klientenan
di FCB no tabata akudí na su ofisina pa firma e kontrato di hür
nobo, FCB a disidí di manda e kontrato via pòst pa e klientenan,
urgiendo nan pa firma. No opstante esaki pues tin ainda mas ku mitar
kliente ku no a firma.
Gerensia di FCB ta lamentá e situashon aki, sigur teniendo kuenta
ku aparentemente tin kliente ta kere ku si nan no firma e kontrato riba
mesa, lo no ahustá, eventualmente subi, nan preis di hür
di kas. Esaki ta un pensamentu eróneo, pasobra kon ku bai bini
ta ahustá e preisnan. Ahuste di e tarifanan aki simplemente ta
den kuadro di maneho di FCB.
Loke sí lo sosodé ta, dado kaso un kliente keda sin firma
e kontrato nobo, ku e oumento inkluyendo tambe OB, lo akumulá
den un retraso di pago pa e kliente. Pues despues di tempu nan mester
bai paga e diferensia tòg, loke ta hink’é den un
situashon mas fastioso.
Diputado
Oleana ta desea henter komunidat un aña eskolar eksitoso
Na inisio di aña eskolar 2010/2011 diputado di enseñansa,
Nolly Oleana, tabatin su mensahe, kaminda ku e diputado a mustra ku
tur hende den un komunidat ta responsabel pa yuda eduka un ser humano.
Click aki pa skucha deklarashon di diputado
Oleana.
150 persona
a inskribi pa Training Turismo Krusero
Último lunanan aki Ofisina di Turismo di Boneiru ta trahando
duru pa realisá un training intensivo pa tur persona ku ta traha
direkto òf indirektamente ku e industria di turismo krusero i
ku a inskribí pa e training aki. Meta ta pa halsa kalidat di
nos servisio, i lógikamente di nos produkto turístiko.
Ta bon pa menshoná ku tabatin hopi interes i demanda for di e
sektor pa e training aki ku lo tuma lugá djamars 10 di ougùstùs
na Plaza Resort Bonaire den e sala di konferensiá yama Cacique.
De fakto na es momentonan aki a yega e limite kaba pa loke ta trata
inskripshon, kontando ku un total di 150 partisipante.
Finalmente TCB ta rekordá ku banda di e training lo kombiná
e dia aki ku e reunion general di tur aña pa por evaluá
konhuntamente ku ofisina di turismo i partnernan e temporada krusero
tras di lomba, i trese punto di mehorashon pa ku e organisashon dilanti.
Komishon lokal di AIDS
a organisa workshop
Resientemente a tuma lugá un tayer riba e tópiko
Prevenshon di Aids ku a konta ku partisipashon di tur gremio den sektor
di salubridat. Gobièrnu di Boneiru pa medio di diputado enkargá
ku salubridat públiko Marugia Janga ta mira e nesesidat pa traha
riba prevenshon, tratamentu, guia i kuido. Pa e motibu aki mes a bai
di akuerdo pa desaroyá un plan Stratégiko Nashonal di
HIV. Esaki relashoná ku e proyekto “Fortalesé e
integrashon di respòns regional di HIV/AIDS”.
Durante di e tayer aki a hasi un análisis pa haña un bista
di e respòns dor di e diferente sektornan den nos komunidat ora
nos ta papia di prevenshon, ayudo i tratamentu di HIV/AIDS i Malesanan
Transmití Seksualmente (MTS) na Boneiru.
E plan stratégiko nobo 2010-2015 pa Boneiru ta basá riba
evidensia di prioridat, kompaña ku kostonan pa implementashon
di ophetivonan. E plan aki mester archivá pasado i informashonnan
di loke no a wòrdu logra i ku ta prioridatnan ku mester wòrdu
ehekutá. Den e proseso aki mester wòrdu identifiká
na momento di balotashon di e situashon eksistente.
Meta di e enkuentronan aki tabata pa e Komishon di Aids ku kooperashon
di PAHO HIV Caribbean Office (PHCO) bini dentro di un tèrmino
korto ku Plan Stratégiko Nashonal 2010-2015 pa Boneiru ku resultado
di e situashon ku a wòrdu analisá.
Pa yega na e plan aki tabata nesesario pa trese gobièrnu, huntu
ku vários sektor den nos komunidat huntu pa wòrdu enbolbí
den e programa stipulá.
E ophetivo ta pa un partisipashon di tur sektor i pa presentá
e resultado i respòns di e situashon di HIV na Boneiru.
Gobièrnu kier halsa e konosementu di kiko e proseso di desaroyá
un plan stratégiko konhuntamente ta, ku kooperashon di vários
sektor di den nos komunidat i espesialmente e grupo di rísiko
ku ta kore riesgo di wòrdu infektá ku HIV.
Punto
di salida pa ora di traspaso pa Ulanda ta ku tin garantia di trabou
pa tur hende ku ta den servisio awor aki
Siman pasá Regionaal Service Center (RSC) a manda un karta di
kolokashon pa tur kolaboradó ku lo bai tuma di Teritorio Insular
di Boneiru despues di 10 di òktober.
E karta a trese pregunta i prekupashon serka entre otro brantwer. Esaki
tabata motibu pa RSC manda un karta komplementario pa tur kolaboradó
nobo djabièrnè pasá. Den esaki RSC ta aklará
ku e posishon hurídiko di e trahadó na momentu di traspaso,
10 di òktober, ta determinante pa pas den e organisashon di RSC.
Den e karta di siman pasá, RSC ta basa su mes, segun palabrashon,
riba informashon ku ta mas resien disponibel. Esei tabata mei 2010.
Den algun kaso ainda ta trahando riba un trayekto di reevaluashon di
funshon pa medio di Teritorio Insular, dunadó di trabou aktual,
pa kual motibu e posishon hurídiko di e kolaboradónan
konserní lo kambia. RSC ya a palabrá anteriormente ku
sindikatonan ku e lo tuma e kambionan aki, basta ku formalisá
nan promé ku 10 di òktober. Si trahadónan duna
RSC e informashon aki, lo prosesá esaki den e kolokashon definitivo.
E palabrashon aki ta konta tambe pa e kolaboradónan ku RSC ta
tuma di e Teritorionan Insular di Sint Eustatius i Saba i di pais Antianan
Ulandes.
Tokante ferlòf atkerí durante 2010 serka e dunadó
di trabou anterior, RSC ta informá ku por pasa ku esaki pa RSC.
Ta trata di ferlòf regular atkerí. E informashon aki mester
ta parti si di e fail di personal ku RSC ta risibí.
Riba 10-10-10 pais Antianan Ulandes ta stòp di eksistí
komo konsekuensia di kambionan di struktura estatal dentro di Reino.
Ulanda ta tuma tareanan di Antianan Ulandes. No solamente tareanan di
maneho, pero tambe tareanan ehekutivo manera di polis i duana.
Esaki ta nifiká ku Gobièrnu di Reino Ulandes ta bira e
dunadó di trabou nobo di tur esnan ku ta ehekutá e tareanan
aki. Punto di salida pa ora di traspaso pa Ulanda ta ku tin garantia
di trabou pa tur hende ku ta den servisio awor aki di Antianan Ulandes
i di Teritorionan Insular, ku ta pasa pa RSC.
Jan
Rooijakker ta e hefe nobo di Kuerpo Polisial di Boneiru.
Jan Rooijakker a huramentá djaweps mainta banda di diesun’or
dilanti warda di polis Kralendijk i pa e motibu aki e ta ofisialmente
na kabes di Kuerpo di Boneiru pa un periodo di tres aña.
Durante e seremonia aki tabatin diferente mandatarionan presente. Despues
di e seremonia ofisial tur hende presente a felisitá e hefe nobo
i dese’é éksito den su funshon nobo.
Jan Rooijakker a huramentá den presensia di minister di Hustisia
di Antia, Gezaghebber di teritorio insular di Boneiru i Fiskal di Ministerio
Públiko na Boneiru. Alto inspektor Look a lesa e prosèsverbal.
(Click aki pa skucha
diskurso di Jan Rooijakker)
Dentro
di poko lo inisiá ku trabounan di renobashon di pista di
aterisahe na aeropuerto
Minister Eurlings di Tráfiko i Maneho di Estado di Awa Públiko
(Verkeer en Waterstaat) djaluna a duna e siñal di inisio pa renobashon
di e pista di
aterisahe na Aeropuerto Flamingo.
Esaki ta un paso importante pa e aeropuerto di Boneiru. Realisashon
di e
renobashon ta un koperashon entre Teritorio Insular di Boneiru i Gobièrnu
di Reino Hulandes i ta keda finansiá dor di gobièrnu Hulandes
via di e Ministerio Verkeer en Waterstaat.
E señal di inisio a tuma lugá riba pista di aterisahe
di aeropuerto kaminda ku di un manera simbóliko Minister Eurlings
a entregá un skòp na direktor di Bonaire Holding Maatschappij,
George Soliana.
E pista di aterisahe na aeropuerto ta den mal estado, esaki a sali na
kla for di un raport ku a keda trahá pa Netherlands Airport Consulants
(NACO). No ta promé biaha ku ta hasi trabou di renobashon riba
e pista.
E parti di destaho públiko ta inisiá awor i na komienso
di otro aña lo kuminsá ku ehekushon di e renobashon. E
trabounan di renobashon lo tuma mas o menos 111 dia, pero aeropuerto
lo no sera durante e periodo aki pasobra esaki lo tin konsekuensia negativo
pa nos turismo i e
habitantenan di Boneiru.
Durante e último sinko dékadanan Aeropuerto Flamingo a
krese for di aeropuerto chikitu ku un pista di aterisahe di 1430 meter
pa un aeropuerto grandi i moderno ku un pista di aterisahe di 2880 meter.
Durante di su bishita na Boneiru, Minister Eurlings a hiba kombersashon
ku entre otro Kolegio Ehekutivo i e kompanianan di transporte Rocargo
i Don Andres.
Reorganisashon
i plan di akshon pa SGB entrante 1 di ougùstùs 2010
Mester di un rekuperashon profundo pa subi kalidat di enseñansa
na SGB. Esei ta nifiká ku den e aña eskolar benidero (ougùstùs
2010 – yüli 2011) lo tin un reorganisashon drástiko.
Ademas skol lo tuma medida pa mehorá e enseñansa mes tambe
drástikamente. Bahada di prestashon di alumnonan ta indiká
klaramente, ku mas pronto ku ta posibel SGB mester implementá
e diferente kambionan. E porsentahe abou di graduadonan e aña
aki ta hasi e situashon mas alarmante. Un plan ambisioso mester sòru
pa den e aña benidero SGB demonstrá un adelanto den diferente
aspekto. A diskutí e plan akí ku e personal kompletu dia
2 di yüli último.
Tur e diferente partinan di SGB lo yega na turno i ta spera hopi di
henter e personal. Tur hende mester kontribuí di nan banda na
e diferente kambionan ku ta bai tuma lugá. Den e kaso akí
ta pensa den grandi òf riba eskala chikí. E aña
benidero mester traha un edifisio nobo pa HAVO/VWO. Un otro ehèmpel
ta pa formulá i ehekutá un sistema kompletu pa deskripshon
di funshon. Kuminsá na tempu, tur dia i tur lès tambe
ta un parti, meskos ku e kontròl riba esaki.
No ta apresiá slòf di laman ni un skùr den jeans
maske kon moderno esakinan ta. E maneho di skol lo bira mas severo.
Mas ku tabata e kaso den pasado, lo atendé mayornan riba nan
responsabilidat.
Den e aña ku a pasa ya a tuma algun medida físiko, manera
e konstrukshon di algun edifisio i e repartishon den e 4 unidatnan (Junior
College, Vsbo, Havo/Vwo i Sbo). Na Sporthal Kaya Amsterdam tin un bòrchi
ta anunsiá e konstrukshon di e edifsio nobo pa Havo/Vwo. E medidanan
bisto aki ta prueba di un akshon interno pa mehorá kalidat; un
akshon ku ta bai hopi mas leu. Entre tantu tin hopi kos ku a sosodé
tras di kortina. Tim di maneho a haña treinen, a deliñá
strukturanan, tin un plan di komunikashon i na luna di ougùstùs
lo bin un hunta di partisipashon di personal.
E promé mitar di aña ta den lus di implementashon di e
kambionan. E diferente mènedjernan di unidat lo mester tin di
aber ku desaroyo di kuríkulo. Tambe lo bai tin hopi atenshon
pa formashon di personal.
E kantidat di alumnonan ku ta pasa nan eksamen den
e promé tempu ku éksito (kemen ku no mester hasi hèrèksamen)
mester subi ku 25 porshento. Pa Vsbo esaki ta nifiká por ehèmpel,
un subida di 43 - pa 68 porshento.
Aktualmente e alumnonan den e promé dos añanan ta presta
ménos ku nan kompañeronan di mesun edat na Hulanda. E
retraso akí mester bira ménos.
Alumnonan ku no ta presta na e nivel ku nan ta, lo pasa mas lihé
pa un otro nivel (por ehèmpel di TKL pa PKL).
Lo sigui desaroyo individual di e alumno i su prestashon a base di e
asina yamá ‘VAS-toetsen’. Aki tambe e resultado mester
drecha.
Dosentenan no por hasi magia. Bon kondishon di trabou i – di enseñansa
lo determiná pa un parti e éksito di nan alumnonan. Esei
ta nifiká por ehèmpel edifisionan nobo i mas mihó,
kompletamente ekipá i ku medionan di instrukshon moderno.
Gobièrnu a duna prioridat na desaroyo di SGB. Lo tin hopi sèn
disponibel. Esei ta nifiká, entre otro, ku pa yanüari 2011
e edifisio nobo di Havo/Vwo lo por tei.
Tur e partidonan – alumno, dosente, tim di maneho
i otro personal – por indiká den enkuestanan periódiko
kon nan ta eksperensiá e kambionan. Tambe nan por hasi menshon
di adaptashonnan ku nan ta haña nesesario. Si tin mester di sosten
den klas, por ehèmpel un asistente, maneho lo hasi esaki kaminda
ta posibel.
E struktura nobo lo drenta na vigor 1 di ougùstùs
2010. Esaki ta nifiká kambio den funshonnan den maneho i den
staf. Direktor general John van ‘t Hoff lo duna guia na e organisashon
kompletu.
Direktamente bou di direktor general lo kai:
- sekshon di finansa i asuntunan di personal (inkluso atministrashon)
- sekshon di enseñansa (inkluso ‘zorgteam’) lo ta
bou di maneho di direktor di enseñansa, Serapio Pop. Huntu ku
e mènedjernan di e diferente unidatnan e ta forma e tim di maneho.
Kada mènedjer ta responsabel pa su unidat, konsistiendo di kordinadónan,
mèntòrnan, dosentenan i personal ku ta duna sosten.
Te ku awor tabata trata di un maneho di dos direktor. Tambe e tim di
maneho tabata konsistí di tim di maneho, sekshon di staf i mènedjernan
di unidat. Dor di lòs e diferente funshonnan for di otro SGB
ta spera di por traha mas efisiente. Otro meta di e kambionan ta entre
otro un struktura mas kla, trahamentu mas dirigí riba resultado
i mas kalidat. Lo atendé e personal mas ku antes a base di su
tareanan i responsabilidatnan.
368 kaso di aksidente
registrá den 6 luna
Departamentu di tráfiko di polis a registrá un
total di 368 kaso di dalmentu den e promé seis lunanan di 2010.
Esaki ta un promedio di mas o ménos 2 dalmentu pa dia. Mayoria
di e dalmentunan ta pa motibu ku shofùrnan no ta tene distansia
di moda ku nan por para e vehíkulo na tempu.
Di tur e kasonan aki 92 tabata aksidente ku herido, di kual 90 leve
i 2 pisa. E otro kasonan tabata trata chokenan ku solamente daño
material. No tabatin ningun morto den tráfiko pa e mitar aña
aki. En total tabatin 34 kaso di “dal kore bai”. Departamentu
di tráfiko a logra solushoná 14 di e kasonan aki.
E lunanan ku tabatin mas dalmentu tabata den mart (65) i aprel (69).
Riba Kaya Korona tabatin mas choke, un total di 39. Na di dos lugá,
Bulevar Gobernador N. Debrot ku 20 i sigui pa Bulevar Julio A. Abraham
ku 13. E krusadanan ku mas aksidente tabata Kaya Grandi/Kaya Carlos
A. Nicolaas, Kaya Korona/Kaya Neerlandia i Kaya Papa Cornes/Hanchi Amboina.
A registrá tres dalmentu na kada un.
Polis ta pidi tur persona pa tuma nota di leinan di tráfiko i
tene nan mes na e reglanan aki pa un tráfiko mas sigur.
Por
prolongá supervishon di e plan di enfoke di Kòrsou i Sint
Maarten
Por prolongá supervishon di e plan di enfoke di Kòrsou
i Sint Maarten kon largu ku ta nesesario, ta trata supervishon di e
terenonan ku e paisnan nobo no ta keda kla kuné pa 10-10-10.
Esei ta resultado di e enkuentro di grupo piloto polítiko na
Kòrsou. Ku e desishon akí ta ehekutá moshon di
parlamentario John Leerdam di PvdA kende a boga pa un prolongashon di
e término di supervishon si esei ta nesesario. Senado hulandes
a eksihí pa ehekutá e moshon sino nan lo no kier a kuminsá
trata dia 6 di yüli e leinan di Reino ku ta presedé desmantelashon
di Antia riba 10-10-10.
Pa Kòrsou i Sint Maarten tin plan di enfoke pa polis
i prizòn. Pa Sint Maarten tin ademas plan pa atministrashon di
poblashon, reshèrshi nashonal i imigrashon. Sekretario di estado
Ank Bijleveld ta kere ku e palabrashonnan por sirbié pa gana
senado hulandes pa nan kuminsá ku tratamentu di e leinan. Den
e medida general di maneho di Reino (Algemene Maatregel van Rijksbestuur
AMvRB) ku ta regla e plannan di enfoke, tin sufisiente garantia ku lo
por yega di bèrdè na realisashon di e plannan.
Durante e konferensha final di mesa rondó di 9 di sèptember
próksimo, lo wak tambe si Sint Maarten ta progresando sufisientemente
riba terenonan manera planifikashon urbano i kontrolaria. Den e kaso
ku tòg nan no ta funshonando bon, ta bai apliká e AMvRB
riba e terenonan ei. No por konstatá esei awor ainda. Por bini
maksimalmente ku tres plan di enfoke mas pa Sint Maarten, asina Bijleveld
ta bisa. Esei ta nifiká ku e ora ei na tur Sint Maarten lo tin
ocho plan di enfoke.
Bijleveld ta spera 'di kurason' ku senado hulandes lo vota dia 6 di
yüli tokante e leinan di Reino tambe pasó e trayektoria
pa logra 10-10-10 ta 'kritiko'. E sekretario di estado ta kere tambe
ku e por kita duda serka e senadornan hulandes tokante státùs
di konstitushon di pais Kòrsou. Sin konstitushon no por kambia
Statüt pa regla desmantelashon di Antia i asina Korsou haña
státùs di pais outónomo.
(Fuente: caribiana.nl)
Sekretario di Estado, diputado
Janga i kwartiermaker a lansa plan pa sentro pa Hubentut i Famia
Sekretario di estado Ank Bijleveld-Schouten di Asuntunan interno i Relashonnan
den Reino ta hasiendo un bishita na islanan ABC. Despues di a bishita
Aruba, djarason e sekretario di estado tabata na Boneiru. Aki ela bishitá
entre otro gezaghebber Glenn Thodé i diputado Jopie Abraham (Struktura
Estatal).
Sekretario di Estado Bijleveld-Schouten tabata presente tambe na inisio
di e plan pa e Sentro pa Hubentut i Famia na Boneiru. E sentro aki mester
bira é sitio kaminda mayor i hubentut por bai pa tur pregunta
tokante edukason i kresementu. Ofisina di konsulta pa yu (consultatiebureau)
tambe lo bai establesé na e sentro aki.
Sekretario di Estado Bijleveld huntu ku Diputado Janga i Kwartiermaker
Drewes, di un forma simbóliko a lansa e plan pa e sentro. Esaki
a tuma luga den hardin di Bestuurscollege.
Click aki pa skucha
diskurso di sekretario di estado Bijleveld.
Kambio
di lei atmishon i ekspulshon BES asepta
Parlamento hulandes a aprobá djaweps 24 di yüni e proposishon
di lei ku ta regla atmishon i ekspulshon di stranhero na Boneiru, Sint
Eustatius, i Saba. A rechasá un moshon di parlamentario De Krom
di VVD ku lo mester a evitá aseptashon di e lei ei.
Promé ku parlamento a bai di akuerdo ku e lei a vota
tokante un moshon di parlamentario Paul de Krom di VVD. Ku e moshon
akí VVD kier a wanta tratamentu di e proposishon di lei te ora
entregá e lei di reino tokante tráfiko di persona i e
lei di reino tokante visùm pa trata nan den parlamento hulandes.
Aseptashon di e moshon lo a nifiká ku 10-10-10, fecha stipulá
pa desmantelashon di Antia, lo no por a sigui. Finalmente e moshon a
haña sosten di PVV i SP so. Lo entregá e kambio di lei
di atmishon i ekspulshon pa islanan BES awor na senado hulandes pa trat’é
ei.
Minister plenipotensiario di Antia Marcel van der Plank tabata presente
durante votamentu, el a hañ'é masha tenso. ‘Debí
na e moshon di De Krom, Van Raak i Brinkman. Si lo a aseptá e
moshon akí, lo nos no a logra e fecha di 10-10-10. Esei lo tabata
masha fastioso mes.’
Apesar di esei tin masha preshon riba e fecha ku a fiha pa logra desmantelashon
di Antia. Van der Plank:'Awor parlamento hulandes a trata tur e leinan
importante. Ta toka turno na senado hulandes awor. Nan a aprobá
kaba e promé pakete di leinan pa islanan BES, awor tin di trata
ainda tres lei di BES i e leinan di konsenso di reino.'
No a aprobá dos moshon di parlamentario Hero Brinkman tambe djaweps
24 di yüni. Brinkman a entregá un moshon tokante detekshon
di tur ilegal na islanan BES. Fuera di esei el a entregá un moshon
stambe pa anulá e eksigensianan severo pa atmishon i residensia
ku ta konta pa hulandes oropeo na islanan BES.
A presenta
voorontwerp di un Ruimtelijk Ontwikkelingsplan
Pa promé biaha Boneiru tin su voorontwerp di un Ruimtelijk Ontwikkelingsplan
(Plan di desaroyo teritorial Boneiru). Ta masha importante kon nos ta
atendé ku nos teritorio pa loke ta futuro di Boneiru, kiko i
na unda ta konstruí, i ki influensha esakinan tin pa e desaroyo
di nos isla. Tambe tin komo meta pa fasilitá e desaroyo sosial
ekonómiko di Boneiru duradero. Na aña 2008 a pasa un voorbereidingbesluit,
kual ta un lei ku no por duna tereno nan den sierto áreanan.
A traha un voorontwerp di e Plan di Desaroyo Teritorial Boneiru (Ruimtelijk
Ontwikkelingsplan ), esaki mester wòrdu akordá dor di
Konseho Insular.
Gobièrnu lo bai organisá nochinan di informashon kaminda
lo bai duna tur splikashon di e intenshon. Despues di esaki lo duna
un luna di tempu pa públiko tin (inzage) tira un bista.
Lo tene despues di e un luna aki un asina yama hoorzitting kaminda lo
por skucha tur hende ku ta haña nan derechinan neglishá.
Na momentu ku kaba ku e hoorzitting lo reuní ku komishon sentral
kaminda lo presentá e plan aki na komishon sentral i sigui pa
wòrdu trata den Konseho Insular.
E plan tin un durashon di sinku aña i na aña 2015 esaki
lo wòrdu evaluá si mester haña sierto kambio o
adaptashon.
Aktualmente tin un foyeto na puntonan stratégiko kaminda públiko
por haña informashon i dentro di poko e voorontwerp di e Plan
di Desaroyo Teritorial Boneiru ta disponibel digital.
Gobiernu a firma
proyekto akohida pa mucha
Diputado Marugia Janga na nòmber di Gobièrnu di Boneiru
a firma un proyekto ku ta hiba e nomber Mehorashon di Kalidat di akohida
di mucha Boneiru (Kwaliteitsverbetering Kinderopvang Bonaire ).
Esaki ta un proyekto ku ta wòrdu finansiá for di fondonan
di Sociaal Economisch Initiatief (SEI) den kuadro di koperashon entre
Hulanda i Boneiru.
Meta di e proyekto aki ta ku lo bai na introdusí eksigenshanan
mínimo pa loke ta e kalidat pa akohida di mucha. Dor di e impulso
finansiero aki un kantidat di krèsh na Boneiru den un tèrmino
korto lo bai kumpli ku e eksigenshanan ku ta den e konsepto di e ordenansa
di e akohida pa mucha. Tambe e tin komo meta engrandesé e posibilidatnan
pa e hende muhé i muchanan partisipá pa medio di realisashon
mas fleksibel di un akohida pa mucha.
Diputado Abraham a haña
presentashon di investigashon di klima di invershon
Guy Cozijns di Cozijns Consultants a tene un presentashon tokante di
un investigashon hasi riba e klima di invershon na Boneiru. E proyekto
aki a keda finansiá dor di fondonan di SEI (Social Economisch
Initiatief).
Na e enkuentro aki tabata presente diputado di Asuntunan Ekonómiko
Jopie Abraham, i alabes diputado Abraham ta esun responsabel pa proyektonan
SEI, Adely Jansen hefe servisio di finansa i kordinadó di SEI,
Edsel Cecilia di DEZA i kontakto pa asuntunan ekonómiko pa Gobièrnu,
Hans Opdeijn Kwartiermaker di RSC pa asuntunan ekonómiko.
Lokual a keda presentá pa Cozijn ta trabounan di algun luna di
konsulta, enkuesta i entrevista ku diferente persona pa na final a presentá
e resultadonan preliminar na diputado Abraham i tur presente.
E resultado a wòrdu repartí den 3 parti:
1 Areglo pa kompanianan establese nan mes
2. Maneho pa kompanianan ku kier establesé nan mes
3. den ki ambiente kompanianan ta ópera aki na Boneiru
Despues di a analisá e tres puntonan aki sr. Cozijn a bini ku
diferente konklushon i rekomendashon. E konklushonnan ta entre otro
riba tereno di maneho i areglo tambe riba trahamentu huntu i dunamentu
di servisio i komunikashon i por último e parti di desaroyo general.
Huntu ku diputado e grupo presente a diskutí e diferente puntonan
ku a bini dilanti. E konklushon i rekomendashonnan a redonda den diferente
ideanan pa posibel proyektonan pa asina fortalesé e klima di
invershon aun mas tantu. Posibel proyektonan ku a bini dilanti ta entre
otro na un website ekonómiko di gobièrnu kaminda tur interesado
por haña informashon aktualisá i alkaso, esaki pa fasilitá
invershonistanan lokal i di eksterior pa por haña mas informashon.
Alaves bo ta promové bon servisio i koperashon i transparensha
dor di interkambiá konosementu i pensamentu ku otro. Tambe ta
masha importante pa tur idea por haña refleho serka e pueblo
kaminda pa medio di asina yama quick wins e mehorashonnan por wòrdu
nota mas rápido posibel. Tambe a papia riba un asina yama one
stop shop i tambe a papia pa sondiá posibilidat pa optimalisá
kámara di komersio.
Lo
bai amplia riba strategia di promoshon pa Boneiru
Diputado Anthony Nicolaas a sinta na mesa ku Roger Davids, Yasmin Perez
i tambe direktor di ofisina di turismo Ronella Tjin A Sjoe Croes.
Roger Davids ta enkargá ku promoshon di Boneiru na Hulanda/Europa
i ta di e kompania Basis Communicatie, mientras Yasmin Perez ta enkargá
ku promoshon na Sur Amérika i ta di e kompania Flamingo Representaciones.
Meta di e enkuentro tabata pa sera konosí i eventualmente interkambiá
di pensamentu i ideanan.
A hasi uso tambe di e oportunidat pa amplia riba strategia di promoshon,
aktividatnan desplegá den e merkadonan te ku awor, planesnan
pa aña 2011, retonanan den e merkadonan, profil di esnan ku ta
atraé i ken ta bishita Boneiru.
Entre tantu e diputado a biaha pa New York pa asisti na reunionnan di
Caribbean Tourism Organization (CTO), i tambe reuní ku esnan
ku ta promoshona Boneiru na Merka, Adams Unlimited.
Komisario
Kamp a entrega raportahe na Kolegio Ehekutivo
Komisario pa islanan BES, Henk Kamp a entrega na Kolegio Ehekutivo
di Boneiru un asina yama voortgangsbericht. Esaki den kuadro di tur
trabounan ku ministerionan hulandes ta desplegá na Boneiru.
E voortgangsbericht ta relashoná ku un raportahe “halverwege”
ku komisario Kamp a entrega dia 1 di desèmber 2009 na Sekretario
di Estado di asuntunan Interno i di relashonnan den Reino, Bijleveld-Schouten.
Den e raportahe aki sr. Kamp a duna sra. Bijleveld un resúmen
di e preparashonnan ku ta tumando lugá pa e islanan Boneiru,
St. Eustatius i Saba pasa di ta islanan den un konstelashon Antiano
pa forma parti direkto di Hulanda. Sekretario di Estado Bijleveld a
presentá e raportahe aki na Parlamento Hulandes fin di aña
pasa.
Den un raportahe fecha mei 2010, entre otro ta wòrdu menshoná
ku Banko Sentral di Hulanda ta hibando kòmbersashonnan ku islanan
BES enkuanto kambiamentu di sistemanan di pago elektróniko. Ku
esaki pa dia 1 di yanüari 2011 tur kuentanan bankario por wòrdu
adaptá sin ningun problema. Tambe Banko Sentral di Hulanda a
laga traha un folder kaminda ta duna informashon na tur empresanan riba
e islanan pa loke ta trata kambio di moneda di florin Antiano pa dollar
i tur lokual e kambio aki ta enserá. Na Kolegio Ehekutivo nan
a presentá un Dollar Monitor.
Mas aleu e reportahe ta menshoná ku diputado Marugia Janga huntu
ku ministerio pa Hubentut di Famia a akordá ku e edifisio pega
ku kèrki na Parke Wilhelmina despues di wòrdu renobá
kompletamente lo bai alohá 4 servisio esta Sebiki, Stichting
Bonairiaanse Jeugdzorg, Porta Habri i Ofisina di Konsulta.
Tambe Selibon huntu ku e servisio di naturalesa i medio ambiente ta
trahando riba un sistema pa trata na deshasí di sushi ilegal
i awa sushi.
Un ofisina na Kòrsou, MIC, a wòrdu aserka pa supervisá
instalashon di un planta temporal di purifikashon di awa sushi. E destaho
públiko ta wòrdu realisá pa e instalashon di un
planta permanente di purifikashon den e próksimo luna. Finalisashon
ta tuma lugá promé ku fin di e aña aki.
Kolegio Ehekutivo di Boneiru lo risibí tur luna un notifikashon
di e progreso, entrega dor di Komisario pa BES Sr. Henk Kamp. Tur promé
djarason di luna sr. Kamp lo evaluá esaki ku Kolegio Ehekutivo.
Sifra índise
pa konsumidó a subi na febrüari ku 0,4% kompará ku
desèmber
E sifra índise pa konsumidó na Boneiru a subi na luna
di febrüari 2010 ku 0,4 porshento kompará ku desèmber
2009. Si kompará e periodo di último 12 luna te ku febrüari
2010, ta resultá ku preisnan a subi ku 2,7 porshento kompará
ku e mes un periodo e aña promé. Esaki ta sali na kla
for di datonan ku a ser publiká pa di Ofisina Sentral di Statistik.
Desaroyo di preis entre desèmber 2009 i
febrüari 2010
Mayoria di e kategorianan di konsumo a subi den preis: Sigaria i bibida
(+1,9%), Sobrá (+1,3%), Kuminda (+0,8%), Bibienda (+0,8%), Salubridat
(+0,1%) i Transporte i komunikashon (+0,1%). E kategoria di konsumo
Paña i sapatu (-1,2%) i Rekreashon, desaroyo i edukashon (-0,3%)
a baha den preis, miéntras tantu e kategoria di konsumo Muebel,
aparato- i artíkulonan doméstiko a keda stabil den preis.
Inflashon na tèrmino largu
E promedio di preis di último diesdos luna tabata na febrüari
2010 2,7 porshento mas haltu ku na febrüari 2009. E sifra aki segun
CBS ta duna un bon indikashon di e desaroyo di inflashon riba término
largu. E trènt di bahada di inflashon, ku a kuminsá na
yüni 2009, ta kontinuá, pero ménos aselerá.